Edytujesz Zanieczyszczenia powietrza a choroby nowotworowe (sekcja)

== <span id="anchor-1"></span>Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO'''<sub>'''2'''</sub>''') ==

Meta-analizy dostępnych badań kohortowych prowadzonych w kilkusettysięcznych grupach osób obserwowanych przez kilkanaście lat pokazują wyraźny i statystycznie istotny związek między narażeniem na zanieczyszczenia pyłowe i tlenki azotu a zapadalnością i umieralnością na raka płuca.

Oszacowania wartości współczynnika ryzyka dla umieralności i zapadalności na raka płuca w przypadku długotrwałego narażenia na zanieczyszczenia pyłowe (PM<sub>2,5</sub> i PM<sub>10</sub>) oraz dwutlenek azotu (NO<sub>2</sub>) przeprowadzili m.in. Hamra i wsp. <ref> Ghassan B. Hamra, et al. Outdoor Particulate Matter Exposure and Lung Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis, Environ Health Perspect 122.9 (2014): 906–911, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24911630
</ref><sup>,</sup> <ref> Ghassan B. Hamra, et al. Lung Cancer and Exposure to Nitrogen Dioxide and Traffic: A Systematic Review and Meta-Analysis. Environ Health Perspect 123.11 (2015): 1107–12, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25870974
</ref>. Badania te podsumowują wyniki kilkunastu dużych badań kohortowych prowadzonych w ciągu kilku ostatnich dekad głównie w USA, Europie Zachodniej i Japonii. W przypadku PM<sub>2,5</sub> otrzymano współczynnik ryzyka (RR) równy 1.09 na 10 µg/m<sup>3</sup>, z 95–procentowym przedziałem ufności wynoszącym (1.04, 1.14). Dla PM<sub>10</sub> otrzymano podobną, choć mniej precyzyjnie wyznaczoną wartość RR = 1.08 (1.00, 1.17). Ryzyko względne 1.09 na 10 µg/m³ oznacza, że zapadalność na raka płuca zwiększa się o 9% wraz ze wzrostem długookresowego narażenia populacji na PM<sub>2,5</sub> o każde 10 µg/m<sup>3</sup>.

W przypadku NO<sub>2</sub> RR = 1.04 (1.01, 1.08) na każde 10 µg/m<sup>3</sup>. Jak podkreślają autorzy, rakotwórcze działanie wykazuje jednak nie sam dwutlenek azotu (którego nie znajdziemy na liście czynników kancerogennych IARC<ref> International Agency for Research on Cancer: List of Classifications. Agents classified by the IARC Monographs, Volumes 1–129, https://monographs.iarc.who.int/list-of-classifications/
</ref>), lecz inne substancje wchodzące w skład zanieczyszczeń generowanych przez silniki spalinowe, a których stężenia są silnie skorelowane ze stężeniami NO<sub>2</sub>. Mogą to być np. lotne związki organiczne, bardzo drobne frakcje pyłu zawieszonego (ang. ''ultrafine particles''), czy też WWA i ich nitrowe pochodne (nitro-WWA).