Edytujesz Wpływ zanieczyszczeń powietrza na układ oddechowy (sekcja)

= <span id="anchor-10"></span>Wybrane przykłady wpływu poprawy jakości powietrza na stan zdrowia populacji =
Znanych jest wiele przykładów na to, że poprawa jakości powietrza przekłada się na poprawę stanu zdrowia populacji – także jeśli chodzi o choroby i zaburzenia funkcjonowania układu oddechowego. Dobrze ilustruje to przypadek Utah Valley (USA), gdzie w połowie lat 80. z powodu strajku lokalnej huty znacznie spadły stężenia zanieczyszczeń powietrza. A wraz z nimi spadła nie tylko całkowita umieralność, ale także liczba hospitalizacji z powodu zapalenia oskrzeli i zaostrzeń astmy. Szczególnie silny (ok. 2-krotny) spadek liczby hospitalizacji zaobserwowano wśród dzieci do lat 5<ref> Pope III, C. Arden, Respiratory hospital admissions associated with PM10 pollution in Utah, Salt Lake, and Cache Valleys, Archives of Environmental Health: An International Journal 46.2 (1991): 90–97, http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00039896.1991.9937434
</ref>. Po zakończeniu strajku i wznowieniu produkcji ponownie wzrosły zarówno stężenia zanieczyszczeń, jak i liczba hospitalizacji.
Podobne zależności do tych z Utah Valley zaobserwowano we wschodnich landach Niemiec (dawnym NRD). W latach 90. zauważalnej poprawie uległa tam jakość powietrza: znacznie spadły stężenia pyłu zawieszonego i dwutlenku siarki. W tym samym czasie zaobserwowano także wyraźny spadek liczby przypadków zapalenia oskrzeli i zatok wśród dzieci w wieku 5–14 lat<ref> Heinrich, J., et al, Improved air quality in reunified Germany and decreases in respiratory symptoms, Epidemiology 13.4 (2002): 394–401, http://journals.lww.com/epidem/Fulltext/2002/07000/Improved_Air_Quality_in_Reunified_Germany_and.6.aspx
</ref>.
Inny „naturalny eksperyment” miał miejsce w latach 90. ubiegłego stulecia w Kalifornii, gdzie część dzieci uczestniczących wcześniej w badaniach kohortowych ''Children’s Health Study''<ref> Peters, John M., et al, A study of twelve Southern California communities with differing levels and types of air pollution: I. Prevalence of respiratory morbidity, American journal of respiratory and critical care medicine 159.3 (1999): 760–767, http://www.atsjournals.org/doi/abs/10.1164/ajrccm.159.3.9804143#.V6n9xXpb-Pg
</ref><sup>,</sup> <ref> Peters, J. M., et al, A study of twelve Southern California communities with differing levels and types of air pollution: II. Effects on pulmonary function, American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine 159.3 (1999): 768–775, http://www.atsjournals.org/doi/abs/10.1164/ajrccm.159.3.9804144#.V6n94Xpb-Pg
</ref> zmieniła miejsce zamieszkania. Okazało się, że u dzieci, które przeprowadziły się do miejsc o wyższym poziomie zanieczyszczeń powietrza rozwój układu oddechowego przebiegał gorzej niż u dzieci, których nowe miejsce zamieszkania charakteryzowało się niższymi poziomami zanieczyszczeń<ref> Avol, E. L., et al, Respiratory effects of relocating to areas of differing air pollution levels, American journal of respiratory and critical care medicine 164.11 (2001): 2067–2072, http://www.atsjournals.org/doi/abs/10.1164/ajrccm.164.11.2102005#.Vz7pnriLSUk
</ref><sup>,</sup> <ref> Gauderman, W. James, et al, Association of improved air quality with lung development in children, New England Journal of Medicine 372.10 (2015): 905–913, http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/nejmoa1414123#t=article
</ref>.
Również badania prowadzone w Szwajcarii wykazały, że zmniejszenie narażenia na zanieczyszczenia powietrza jest skorelowane ze zmniejszeniem dolegliwości ze strony układu oddechowego i poprawą jego funkcjonowania – zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych.
W przypadku dzieci spadek stężeń zanieczyszczeń powietrza wiązał się ze zmniejszeniem chorobowości związanej z chronicznym kaszlem, przeziębieniem i zapaleniem oskrzeli, ale już nie chorobowości związanej z alergicznym nieżytem nosa czy astmą<ref> Braun-Fahrlaender, Ch., et al, Respiratory health and long-term exposure to air pollutants in Swiss schoolchildren. SCARPOL Team. Swiss Study on Childhood Allergy and Respiratory Symptoms with Respect to Air Pollution, Climate and Pollen, American journal of respiratory and critical care medicine 155.3 (1997): 1042–1049, http://www.atsjournals.org/doi/abs/10.1164/ajrccm.155.3.9116984#.Vz7jXLiLSUk
</ref><sup>,</sup> <ref> Bayer-Oglesby, L., et al, Decline of ambient air pollution levels and improved respiratory health in Swiss children, Environmental health perspectives (2005): 1632–1637, http://www.jstor.org/stable/3436583?seq=1#page_scan_tab_contents
</ref>. W przypadku osób dorosłych (w wieku 18–60 lat) pokazano związek między zwiększonym narażeniem na SO<sub>2</sub>, NO<sub>2</sub> oraz PM<sub>10</sub> a zmniejszeniem natężonej pierwszosekundowej objętości wydechowej (FEV<sub>1</sub>) oraz natężonej pojemności życiowej (FVC).
W badanej w Szwajcarii kohorcie analiza wpływu zanieczyszczeń powietrza na funkcjonowanie układu oddechowego wykonana był oddzielnie dla palaczy, byłych palaczy i osób nigdy niepalących tytoniu. We wszystkich trzech podgrupach wpływ zanieczyszczeń był znaczący i statystycznie istotny<ref> Ackermann-Liebrich U., et al, Lung function and long term exposure to air pollutants in Switzerland. Study on Air Pollution and Lung Diseases in Adults (SAPALDIA) Team, American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, vol. 155, no. 1 (1997), pp. 122–9, http://www.atsjournals.org/doi/abs/10.1164/ajrccm.155.1.9001300#.Vz7kJriLSUk
</ref><sup>,</sup> <ref> Schindler, Ch., et al, Improvements in PM10 exposure and reduced rates of respiratory symptoms in a cohort of Swiss adults (SAPALDIA), American journal of respiratory and critical care medicine 179.7 (2009): 579–587, http://www.atsjournals.org/doi/abs/10.1164/rccm.200803-388OC#.V0MPjHpb9TA
</ref>. Pokazano również, że redukcja stężeń pyłu PM<sub>10</sub> (średnio o 6,2 μg/m<sup>3</sup>) jaka miała miejsce w Szwajcarii na przestrzeni dekady (1991–2002) przełożyła się na znaczące zmniejszenie dolegliwości ze strony układu oddechowego, takich jak np. kaszel, chroniczny kaszel czy świszczący oddech.
Cytowane tu badania szwajcarskie, obejmujące kohorty liczące w każdym przypadku prawie 10 tys. osób, prowadzą do dwóch istotnych wniosków. Po pierwsze, negatywny wpływ zanieczyszczeń na zdrowie występuje nawet w kraju o umiarkowanych poziomach zanieczyszczeń powietrza, takim jak Szwajcaria. Po drugie, pozytywne efekty zdrowotne obserwuje się już przy niewielkiej redukcji stężeń zanieczyszczeń. Nawet stosunkowo małe, pozornie nieistotne na poziomie jednostek zmiany parametrów takich jak FEV<sub>1</sub> czy FVC przekładają się na efekt znaczący z punktu widzenia zdrowia populacji.
Ważne są też wyniki badania<ref> Schikowski, T., et al, Decline in air pollution and change in prevalence in respiratory symptoms and chronic obstructive pulmonary disease in elderly women, Respir Res 11.1 (2010): 113, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20727210/
</ref> prowadzonego w zagłębiu Ruhry na grupie kobiet, które w momencie rekrutacji (tj. w latach 1985–1994) miały 55 lat. Oryginalna kohorta liczyła ok. 5 tys. osób, z których ok. 400 poddano powtórnemu badaniu w latach 2006–2009. Wyniki badań wskazują, że redukcja poziomów zanieczyszczeń, na jakie narażone były badane przekłada się na zmniejszenie związanego z wiekiem wzrostu częstości występowania przewlekłych chorób układu oddechowego. Pomiędzy okresem 1985–1994 a końcem pierwszej dekady XXI wieku stężenia zanieczyszczeń pyłowych w zagłębiu Ruhry uległy znacznemu obniżeniu (spadek średnich stężeń rocznych PM<sub>10</sub> średnio o 20 μg/m<sup>3</sup>).
Część z przytoczonych powyżej przykładów dotyczyła wpływu zanieczyszczeń powietrza na układ oddechowy u dzieci. Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym są grupą szczególnie narażoną na negatywny wpływ zanieczyszczeń powietrza, gdyż ich system odpornościowy, a także układ oddechowy nie są w pełni wykształcone (w przypadku układu oddechowego przynajmniej do siódmego-ósmego roku życia<ref> Płuca rozwijają się dynamicznie do siódmego-ósmego roku życia i wtedy młody organizm dysponuje ok. 300 mln pęcherzyków płucnych. Jeśli w trakcie rozwoju wystąpią czynniki zakłócające (częste infekcje, oddychanie zanieczyszczonym powietrzem) rozwój jest niepełny i zamiast docelowej ich liczby pęcherzyków płucnych powstaje mniej, co wpływa na sprawność wentylacyjną płuc w późniejszym wieku.
</ref>). Może to prowadzić do występowania efektów zdrowotnych innych niż te obserwowane u dorosłych. W porównaniu do osób dorosłych dzieci zazwyczaj spędzają też więcej czasu na zewnątrz, gdzie stężenia zanieczyszczeń są na ogół wyższe niż wewnątrz budynków (przynajmniej w przypadku krajów rozwiniętych). W dodatku, nawet oddychając normalnie, dzieci zużywają w przeliczeniu na masę ciała o ok. 50% więcej powietrza niż dorośli<ref> Schwartz J., Air pollution and children’s health, Pediatrics 113.4 (2004):1037–43, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15060197
</ref>.


<references />