Zanieczyszczenia powietrza a choroby nowotworowe - Historia wersji

Krakowski Alarm Smogowy o 11:52, 25 lut 2022

2022-02-25T11:52:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:52, 25 lut 2022
Linia 1:		Linia 1:
	[[Category:~~Wpływ zanieczyszczeń~~ powietrza na zdrowie]]		[[Category:Zanieczyszczenia powietrza a zdrowie]]
	W 2013 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (ang. ''International Agency for Research on Cancer'', IARC) po analizie dostępnych wyników badań sklasyfikowała zanieczyszczenie powietrza zewnętrznego (w szczególności pył zawieszony) jako substancję o udowodnionym działaniu kancerogennym (grupa 1)<ref> IARC: Outdoor air pollution a leading environmental cause of cancer deaths (2013), https://www.iarc.who.int/news-events/iarc-outdoor-air-pollution-a-leading-environmental-cause-of-cancer-deaths/ https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2013/pdfs/pr221_E.pdf		W 2013 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (ang. ''International Agency for Research on Cancer'', IARC) po analizie dostępnych wyników badań sklasyfikowała zanieczyszczenie powietrza zewnętrznego (w szczególności pył zawieszony) jako substancję o udowodnionym działaniu kancerogennym (grupa 1)<ref> IARC: Outdoor air pollution a leading environmental cause of cancer deaths (2013), https://www.iarc.who.int/news-events/iarc-outdoor-air-pollution-a-leading-environmental-cause-of-cancer-deaths/ https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2013/pdfs/pr221_E.pdf
	</ref>. Wcześniej za rakotwórcze dla człowieka zostały również uznane spaliny emitowane przez silniki Diesla<ref> IARC: Diesel engine exhaust carcinogenic, https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2012/pdfs/pr213_E.pdf		</ref>. Wcześniej za rakotwórcze dla człowieka zostały również uznane spaliny emitowane przez silniki Diesla<ref> IARC: Diesel engine exhaust carcinogenic, https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2012/pdfs/pr213_E.pdf

Krakowski Alarm Smogowy o 10:39, 20 paź 2021

2021-10-20T10:39:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:39, 20 paź 2021
Linia 1:		Linia 1:
			[[Category:Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie]]
	W 2013 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (ang. ''International Agency for Research on Cancer'', IARC) po analizie dostępnych wyników badań sklasyfikowała zanieczyszczenie powietrza zewnętrznego (w szczególności pył zawieszony) jako substancję o udowodnionym działaniu kancerogennym (grupa 1)<ref> IARC: Outdoor air pollution a leading environmental cause of cancer deaths (2013), https://www.iarc.who.int/news-events/iarc-outdoor-air-pollution-a-leading-environmental-cause-of-cancer-deaths/ https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2013/pdfs/pr221_E.pdf		W 2013 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (ang. ''International Agency for Research on Cancer'', IARC) po analizie dostępnych wyników badań sklasyfikowała zanieczyszczenie powietrza zewnętrznego (w szczególności pył zawieszony) jako substancję o udowodnionym działaniu kancerogennym (grupa 1)<ref> IARC: Outdoor air pollution a leading environmental cause of cancer deaths (2013), https://www.iarc.who.int/news-events/iarc-outdoor-air-pollution-a-leading-environmental-cause-of-cancer-deaths/ https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2013/pdfs/pr221_E.pdf
	</ref>. Wcześniej za rakotwórcze dla człowieka zostały również uznane spaliny emitowane przez silniki Diesla<ref> IARC: Diesel engine exhaust carcinogenic, https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2012/pdfs/pr213_E.pdf		</ref>. Wcześniej za rakotwórcze dla człowieka zostały również uznane spaliny emitowane przez silniki Diesla<ref> IARC: Diesel engine exhaust carcinogenic, https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2012/pdfs/pr213_E.pdf

Krakowski Alarm Smogowy: /* Rak płuca */

2021-10-20T10:38:14Z

Rak płuca

← poprzednia wersja		Wersja z 12:38, 20 paź 2021
Linia 6:		Linia 6:

	= <span id="anchor"></span>Rak płuca =		= <span id="anchor"></span>Rak płuca =



	Zanieczyszczenia powietrza zwiększają zapadalność i umieralność związaną z rakiem płuca. Ryzyko zachorowania na raka płuca związane z długotrwałym narażeniem na zanieczyszczenia powietrza jest zazwyczaj znacznie mniejsze niż ryzyko związane z wieloletnim czynnym paleniem tytoniu. Jednak zarówno z perspektywy polskiej, jak i globalnej, ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza dotyczy znacznie większej części populacji, niż narażenie na dym tytoniowy (dotyczy też oczywiście osób palących tytoń).		Zanieczyszczenia powietrza zwiększają zapadalność i umieralność związaną z rakiem płuca. Ryzyko zachorowania na raka płuca związane z długotrwałym narażeniem na zanieczyszczenia powietrza jest zazwyczaj znacznie mniejsze niż ryzyko związane z wieloletnim czynnym paleniem tytoniu. Jednak zarówno z perspektywy polskiej, jak i globalnej, ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza dotyczy znacznie większej części populacji, niż narażenie na dym tytoniowy (dotyczy też oczywiście osób palących tytoń).
Linia 23:		Linia 21:
	</ref><sup>,</sup> <ref> L. Kapka, B. F. Zemła, A. Kozłowska, E. Olewińska, N. Pawlas. Jakość powietrza atmosferycznego a zapadalność na nowotwory płuc w wybranych miejscowościach i powiatach województwa śląskiego [Air quality vs morbidity to lung cancer in selected provinces and localities of the Silesian Region] Przegląd Epidemiologiczny 63.3 (2009): 439–444, http://www.przeglepidemiol.pzh.gov.pl/jakosc-powietrza-atmosferycznego-a-zapadalnosc-na-nowotwory-pluc-w-wybranych-miejscowosciach-i-powiatach-wojewodztwa-slaskiego?lang=pl		</ref><sup>,</sup> <ref> L. Kapka, B. F. Zemła, A. Kozłowska, E. Olewińska, N. Pawlas. Jakość powietrza atmosferycznego a zapadalność na nowotwory płuc w wybranych miejscowościach i powiatach województwa śląskiego [Air quality vs morbidity to lung cancer in selected provinces and localities of the Silesian Region] Przegląd Epidemiologiczny 63.3 (2009): 439–444, http://www.przeglepidemiol.pzh.gov.pl/jakosc-powietrza-atmosferycznego-a-zapadalnosc-na-nowotwory-pluc-w-wybranych-miejscowosciach-i-powiatach-wojewodztwa-slaskiego?lang=pl
	</ref>.		</ref>.



	== <span id="anchor-1"></span>Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO'''<sub>'''2'''</sub>''') ==		== <span id="anchor-1"></span>Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO'''<sub>'''2'''</sub>''') ==

Krakowski Alarm Smogowy: /* Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO2) */

2021-10-20T10:38:02Z

Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO2)

← poprzednia wersja		Wersja z 12:38, 20 paź 2021
Linia 27:		Linia 27:

	== <span id="anchor-1"></span>Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO'''<sub>'''2'''</sub>''') ==		== <span id="anchor-1"></span>Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO'''<sub>'''2'''</sub>''') ==



	Meta-analizy dostępnych badań kohortowych prowadzonych w kilkusettysięcznych grupach osób obserwowanych przez kilkanaście lat pokazują wyraźny i statystycznie istotny związek między narażeniem na zanieczyszczenia pyłowe i tlenki azotu a zapadalnością i umieralnością na raka płuca.		Meta-analizy dostępnych badań kohortowych prowadzonych w kilkusettysięcznych grupach osób obserwowanych przez kilkanaście lat pokazują wyraźny i statystycznie istotny związek między narażeniem na zanieczyszczenia pyłowe i tlenki azotu a zapadalnością i umieralnością na raka płuca.



	Oszacowania wartości współczynnika ryzyka dla umieralności i zapadalności na raka płuca w przypadku długotrwałego narażenia na zanieczyszczenia pyłowe (PM<sub>2,5</sub> i PM<sub>10</sub>) oraz dwutlenek azotu (NO<sub>2</sub>) przeprowadzili m.in. Hamra i wsp. <ref> Ghassan B. Hamra, et al. Outdoor Particulate Matter Exposure and Lung Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis, Environ Health Perspect 122.9 (2014): 906–911, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24911630		Oszacowania wartości współczynnika ryzyka dla umieralności i zapadalności na raka płuca w przypadku długotrwałego narażenia na zanieczyszczenia pyłowe (PM<sub>2,5</sub> i PM<sub>10</sub>) oraz dwutlenek azotu (NO<sub>2</sub>) przeprowadzili m.in. Hamra i wsp. <ref> Ghassan B. Hamra, et al. Outdoor Particulate Matter Exposure and Lung Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis, Environ Health Perspect 122.9 (2014): 906–911, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24911630
	</ref><sup>,</sup> <ref> Ghassan B. Hamra, et al. Lung Cancer and Exposure to Nitrogen Dioxide and Traffic: A Systematic Review and Meta-Analysis. Environ Health Perspect 123.11 (2015): 1107–12, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25870974		</ref><sup>,</sup> <ref> Ghassan B. Hamra, et al. Lung Cancer and Exposure to Nitrogen Dioxide and Traffic: A Systematic Review and Meta-Analysis. Environ Health Perspect 123.11 (2015): 1107–12, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25870974
	</ref>. Badania te podsumowują wyniki kilkunastu dużych badań kohortowych prowadzonych w ciągu kilku ostatnich dekad głównie w USA, Europie Zachodniej i Japonii. W przypadku PM<sub>2,5</sub> otrzymano współczynnik ryzyka (RR) równy 1.09 na 10 µg/m<sup>3</sup>, z 95–procentowym przedziałem ufności wynoszącym (1.04, 1.14). Dla PM<sub>10</sub> otrzymano podobną, choć mniej precyzyjnie wyznaczoną wartość RR = 1.08 (1.00, 1.17). Ryzyko względne 1.09 na 10 µg/m³ oznacza, że zapadalność na raka płuca zwiększa się o 9% wraz ze wzrostem długookresowego narażenia populacji na PM<sub>2,5</sub> o każde 10 µg/m<sup>3</sup>.		</ref>. Badania te podsumowują wyniki kilkunastu dużych badań kohortowych prowadzonych w ciągu kilku ostatnich dekad głównie w USA, Europie Zachodniej i Japonii. W przypadku PM<sub>2,5</sub> otrzymano współczynnik ryzyka (RR) równy 1.09 na 10 µg/m<sup>3</sup>, z 95–procentowym przedziałem ufności wynoszącym (1.04, 1.14). Dla PM<sub>10</sub> otrzymano podobną, choć mniej precyzyjnie wyznaczoną wartość RR = 1.08 (1.00, 1.17). Ryzyko względne 1.09 na 10 µg/m³ oznacza, że zapadalność na raka płuca zwiększa się o 9% wraz ze wzrostem długookresowego narażenia populacji na PM<sub>2,5</sub> o każde 10 µg/m<sup>3</sup>.



	W przypadku NO<sub>2</sub> RR = 1.04 (1.01, 1.08) na każde 10 µg/m<sup>3</sup>. Jak podkreślają autorzy, rakotwórcze działanie wykazuje jednak nie sam dwutlenek azotu (którego nie znajdziemy na liście czynników kancerogennych IARC<ref> International Agency for Research on Cancer: List of Classifications. Agents classified by the IARC Monographs, Volumes 1–129, https://monographs.iarc.who.int/list-of-classifications/		W przypadku NO<sub>2</sub> RR = 1.04 (1.01, 1.08) na każde 10 µg/m<sup>3</sup>. Jak podkreślają autorzy, rakotwórcze działanie wykazuje jednak nie sam dwutlenek azotu (którego nie znajdziemy na liście czynników kancerogennych IARC<ref> International Agency for Research on Cancer: List of Classifications. Agents classified by the IARC Monographs, Volumes 1–129, https://monographs.iarc.who.int/list-of-classifications/

Krakowski Alarm Smogowy: /* Wpływ zanieczyszczeń powietrza na powstawanie różnych typów raka płuca */

2021-10-20T10:37:49Z

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na powstawanie różnych typów raka płuca

← poprzednia wersja		Wersja z 12:37, 20 paź 2021
Linia 44:		Linia 44:

	== <span id="anchor-2"></span>Wpływ zanieczyszczeń powietrza na powstawanie różnych typów raka płuca ==		== <span id="anchor-2"></span>Wpływ zanieczyszczeń powietrza na powstawanie różnych typów raka płuca ==



	Wyznaczono współczynniki ryzyka dla długotrwałego narażenia na pył zawieszony w przypadku konkretnego typu nowotworu płuca – raka gruczołowego (''adenocarcinoma'')<ref> Ghassan B. Hamra, et al. Outdoor Particulate Matter Exposure and Lung Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis, Environ Health Perspect 122.9 (2014): 906–911, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24911630		Wyznaczono współczynniki ryzyka dla długotrwałego narażenia na pył zawieszony w przypadku konkretnego typu nowotworu płuca – raka gruczołowego (''adenocarcinoma'')<ref> Ghassan B. Hamra, et al. Outdoor Particulate Matter Exposure and Lung Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis, Environ Health Perspect 122.9 (2014): 906–911, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24911630
	</ref>. Były one zdecydowanie wyższe niż dla nowotworów płuca ogółem: RR = 1.40 (1.07, 1.83) na 10 µg/m<sup>3</sup> dla pyłu PM<sub>2,5</sub> oraz RR = 1.29 (1.02, 1.63) na 10 µg/m<sup>3</sup> dla pyłu PM<sub>10</sub>. Inne badania wskazują również na znacznie silniejszy związek między narażeniem na zanieczyszczenia powietrza a prawdopodobieństwem wystąpienia raka gruczołowego niż nowotworów płuca ogółem<ref> Raaschou-Nielsen, Ole, et al. Air pollution and lung cancer incidence in 17 European cohorts: prospective analyses from the European Study of Cohorts for Air Pollution Effects (ESCAPE). The Lancet Oncology 14.9 (2013): 813–822, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23849838		</ref>. Były one zdecydowanie wyższe niż dla nowotworów płuca ogółem: RR = 1.40 (1.07, 1.83) na 10 µg/m<sup>3</sup> dla pyłu PM<sub>2,5</sub> oraz RR = 1.29 (1.02, 1.63) na 10 µg/m<sup>3</sup> dla pyłu PM<sub>10</sub>. Inne badania wskazują również na znacznie silniejszy związek między narażeniem na zanieczyszczenia powietrza a prawdopodobieństwem wystąpienia raka gruczołowego niż nowotworów płuca ogółem<ref> Raaschou-Nielsen, Ole, et al. Air pollution and lung cancer incidence in 17 European cohorts: prospective analyses from the European Study of Cohorts for Air Pollution Effects (ESCAPE). The Lancet Oncology 14.9 (2013): 813–822, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23849838
	</ref>. Co więcej, w pracy Raaschou-Nielsen i wsp. nie wykazano istnienia istotnego związku między narażeniem na zanieczyszczenia powietrza a prawdopodobieństwem wystąpienia raka płaskonabłonkowego płuca, na którego występowanie ma wpływ palenie tytoniu.		</ref>. Co więcej, w pracy Raaschou-Nielsen i wsp. nie wykazano istnienia istotnego związku między narażeniem na zanieczyszczenia powietrza a prawdopodobieństwem wystąpienia raka płaskonabłonkowego płuca, na którego występowanie ma wpływ palenie tytoniu.



	== <span id="anchor-3"></span>Sytuacja w Polsce ==		== <span id="anchor-3"></span>Sytuacja w Polsce ==

Krakowski Alarm Smogowy: /* Sytuacja w Polsce */

2021-10-20T10:37:37Z

Sytuacja w Polsce

← poprzednia wersja		Wersja z 12:37, 20 paź 2021
Linia 54:		Linia 54:

	== <span id="anchor-3"></span>Sytuacja w Polsce ==		== <span id="anchor-3"></span>Sytuacja w Polsce ==



	Na tle innych krajów europejskich wpływ zanieczyszczenia powietrza na powstawanie nowotworów (w tym raka płuca) może być szczególnie istotny w przypadku Polski. W Polsce typowe długookresowe narażenia na PM<sub>2,5</sub> to 20–30 µg/m<sup>3</sup>, a w najbardziej zanieczyszczonych miejscowościach południowej Polski może przekraczać nawet 40 µg/m<sup>3</sup> <ref> World Health Organization. Ambient air pollution: A global assessment of exposure and burden of disease, https://apps.who.int/iris/handle/10665/250141		Na tle innych krajów europejskich wpływ zanieczyszczenia powietrza na powstawanie nowotworów (w tym raka płuca) może być szczególnie istotny w przypadku Polski. W Polsce typowe długookresowe narażenia na PM<sub>2,5</sub> to 20–30 µg/m<sup>3</sup>, a w najbardziej zanieczyszczonych miejscowościach południowej Polski może przekraczać nawet 40 µg/m<sup>3</sup> <ref> World Health Organization. Ambient air pollution: A global assessment of exposure and burden of disease, https://apps.who.int/iris/handle/10665/250141
	</ref>.		</ref>.



	W Polsce nie przeprowadzono dotychczas dużych badań kohortowych pozwalających na oszacowanie związku narażenia populacji na drobne pyły a zapadalnością na raka płuca oraz na ocenę ewentualnych różnic pod tym względem z innymi państwami. Jednak w naszym kraju problem wydaje się być poważniejszy nie tylko dlatego, że stężenia zanieczyszczeń pyłowych są wysokie. Również dlatego, że w porównaniu z krajami, w których prowadzone były cytowane badania kohortowe, w sezonie grzewczym pył zawieszony w Polsce jest „bardziej rakotwórczy” – zawiera kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt razy więcej rakotwórczych związków z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych<ref> Państwowy Monitoring Środowiska – Inspekcja Ochrony Środowiska. Zanieczyszczenie powietrza wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi w Polsce w 2019 roku, http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/maps/air/quality/type/R		W Polsce nie przeprowadzono dotychczas dużych badań kohortowych pozwalających na oszacowanie związku narażenia populacji na drobne pyły a zapadalnością na raka płuca oraz na ocenę ewentualnych różnic pod tym względem z innymi państwami. Jednak w naszym kraju problem wydaje się być poważniejszy nie tylko dlatego, że stężenia zanieczyszczeń pyłowych są wysokie. Również dlatego, że w porównaniu z krajami, w których prowadzone były cytowane badania kohortowe, w sezonie grzewczym pył zawieszony w Polsce jest „bardziej rakotwórczy” – zawiera kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt razy więcej rakotwórczych związków z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych<ref> Państwowy Monitoring Środowiska – Inspekcja Ochrony Środowiska. Zanieczyszczenie powietrza wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi w Polsce w 2019 roku, http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/maps/air/quality/type/R
Linia 69:		Linia 65:
	</ref><sup>,</sup> <ref> Andersson, Jan T., Christine Achten. Time to say goodbye to the 16 EPA PAHs? Toward an up-to-date use of PACs for environmental purposes. Polycyclic aromatic compounds 35.2–4 (2015): 330–354, http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10406638.2014.991042		</ref><sup>,</sup> <ref> Andersson, Jan T., Christine Achten. Time to say goodbye to the 16 EPA PAHs? Toward an up-to-date use of PACs for environmental purposes. Polycyclic aromatic compounds 35.2–4 (2015): 330–354, http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10406638.2014.991042
	</ref>. Wiele z tych związków jest bardziej kancerogennych niż benzo(a)piren, którego rakotwórczy i mutagenny charakter jest dobrze poznany.		</ref>. Wiele z tych związków jest bardziej kancerogennych niż benzo(a)piren, którego rakotwórczy i mutagenny charakter jest dobrze poznany.



	Przemawiające do wyobraźni jest przeliczenie ilości wdychanego z powietrzem benzo(a)pirenu (jednego z najważniejszych związków z grupy WWA) na równoważną liczbę papierosów, którą musiałaby wypalić osoba dorosła o przeciętnej aktywności fizycznej, by dostarczyć do organizmu taką samą ilość tej substancji. W zależności od miejscowości i uwzględnianego roku równoważnik ten może wynosić od kilkuset do nawet 3 tysięcy papierosów rocznie.		Przemawiające do wyobraźni jest przeliczenie ilości wdychanego z powietrzem benzo(a)pirenu (jednego z najważniejszych związków z grupy WWA) na równoważną liczbę papierosów, którą musiałaby wypalić osoba dorosła o przeciętnej aktywności fizycznej, by dostarczyć do organizmu taką samą ilość tej substancji. W zależności od miejscowości i uwzględnianego roku równoważnik ten może wynosić od kilkuset do nawet 3 tysięcy papierosów rocznie.



	Obok niskiej emisji powierzchniowej (zanieczyszczeń produkowanych przez domowe piece, kotły i kominki oraz małe lokalne kotłownie), emisji przemysłowych i emisji zanieczyszczeń z transportu istotnym źródłem substancji kancerogennych obecnych w polskim powietrzu może być także spalanie odpadów z tworzyw sztucznych w domowych paleniskach, w ogniskach oraz pożary składowisk odpadów. Bardzo trudno jest oszacować narażenie populacji i skutki zdrowotne związane z tymi zjawiskami, w niektórych miejscach mogą one być jednak poważne.		Obok niskiej emisji powierzchniowej (zanieczyszczeń produkowanych przez domowe piece, kotły i kominki oraz małe lokalne kotłownie), emisji przemysłowych i emisji zanieczyszczeń z transportu istotnym źródłem substancji kancerogennych obecnych w polskim powietrzu może być także spalanie odpadów z tworzyw sztucznych w domowych paleniskach, w ogniskach oraz pożary składowisk odpadów. Bardzo trudno jest oszacować narażenie populacji i skutki zdrowotne związane z tymi zjawiskami, w niektórych miejscach mogą one być jednak poważne.



	= <span id="anchor-4"></span>Inne choroby nowotworowe =		= <span id="anchor-4"></span>Inne choroby nowotworowe =

Krakowski Alarm Smogowy: /* Inne choroby nowotworowe */

2021-10-20T10:37:24Z

Inne choroby nowotworowe

← poprzednia wersja		Wersja z 12:37, 20 paź 2021
Linia 86:		Linia 86:
	W oświadczeniu IARC z 2013<ref> IARC: Outdoor air pollution a leading environmental cause of cancer deaths (2013), https://www.iarc.who.int/news-events/iarc-outdoor-air-pollution-a-leading-environmental-cause-of-cancer-deaths/ https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2013/pdfs/pr221_E.pdf		W oświadczeniu IARC z 2013<ref> IARC: Outdoor air pollution a leading environmental cause of cancer deaths (2013), https://www.iarc.who.int/news-events/iarc-outdoor-air-pollution-a-leading-environmental-cause-of-cancer-deaths/ https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2013/pdfs/pr221_E.pdf
	</ref> roku mowa jest o dwóch rodzajach nowotworów: wpływowi zanieczyszczeń powietrza przypisuje się nie tylko zwiększone ryzyko występowania raka płuca, ale też nowotworów pęcherza moczowego.		</ref> roku mowa jest o dwóch rodzajach nowotworów: wpływowi zanieczyszczeń powietrza przypisuje się nie tylko zwiększone ryzyko występowania raka płuca, ale też nowotworów pęcherza moczowego.



	Narażeniu na typowe zanieczyszczenia powietrza przypisuje się zwiększone ryzyko występowania nie tylko raka płuca i raka pęcherza moczowego. Pokazano na przykład, że podwyższone narażenie na tlenki azotu (które są znacznikiem zanieczyszczeń generowanych przez motoryzację) w miejscu zamieszkania wiązało się ze zwiększonym ryzykiem występowania nowotworów mózgu i raka szyjki macicy u osób dorosłych<ref> Raaschou-Nielsen, Ole, et al. Air pollution from traffic and cancer incidence: a Danish cohort study. Environmental Health 10.1 (2011): 1, http://ehjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1476-069X-10-67		Narażeniu na typowe zanieczyszczenia powietrza przypisuje się zwiększone ryzyko występowania nie tylko raka płuca i raka pęcherza moczowego. Pokazano na przykład, że podwyższone narażenie na tlenki azotu (które są znacznikiem zanieczyszczeń generowanych przez motoryzację) w miejscu zamieszkania wiązało się ze zwiększonym ryzykiem występowania nowotworów mózgu i raka szyjki macicy u osób dorosłych<ref> Raaschou-Nielsen, Ole, et al. Air pollution from traffic and cancer incidence: a Danish cohort study. Environmental Health 10.1 (2011): 1, http://ehjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1476-069X-10-67
	</ref>.		</ref>.



	W innej pracy pokazano z kolei, że z podwyższonym narażeniem ciężarnych matek na tlenki azotu wiąże się wyższe ryzyko występowania chorób nowotworowych u ich dzieci we wczesnym dzieciństwie<ref> Ghosh, Jo Kay C., et al. Prenatal exposure to traffic-related air pollution and risk of early childhood cancers. American journal of epidemiology 178.8 (2013): 1233–9, http://aje.oxfordjournals.org/content/early/2013/08/28/aje.kwt129.short		W innej pracy pokazano z kolei, że z podwyższonym narażeniem ciężarnych matek na tlenki azotu wiąże się wyższe ryzyko występowania chorób nowotworowych u ich dzieci we wczesnym dzieciństwie<ref> Ghosh, Jo Kay C., et al. Prenatal exposure to traffic-related air pollution and risk of early childhood cancers. American journal of epidemiology 178.8 (2013): 1233–9, http://aje.oxfordjournals.org/content/early/2013/08/28/aje.kwt129.short
	</ref>. Prenatalna ekspozycja na tlenki azotu w całym okresie trwania ciąży była związana ze zwiększonym ryzykiem występowania białaczki limfoblastycznej; najsilniejszy związek zaobserwowano w przypadku dwutlenku azotu. Ekspozycja w czasie trzeciego trymestru ciąży wiązała się natomiast z podwyższonym ryzykiem występowania nowotworów gałki ocznej. W pracy tej nie znaleziono związków między narażeniem na tlenki azotu a występowaniem innych nowotworów. Jak już wcześniej wspomniano, rakotwórcze są raczej nie same tlenki azotu, lecz inne składniki spalin samochodowych, których stężenia są silnie skorelowane ze stężeniami tlenków azotu.		</ref>. Prenatalna ekspozycja na tlenki azotu w całym okresie trwania ciąży była związana ze zwiększonym ryzykiem występowania białaczki limfoblastycznej; najsilniejszy związek zaobserwowano w przypadku dwutlenku azotu. Ekspozycja w czasie trzeciego trymestru ciąży wiązała się natomiast z podwyższonym ryzykiem występowania nowotworów gałki ocznej. W pracy tej nie znaleziono związków między narażeniem na tlenki azotu a występowaniem innych nowotworów. Jak już wcześniej wspomniano, rakotwórcze są raczej nie same tlenki azotu, lecz inne składniki spalin samochodowych, których stężenia są silnie skorelowane ze stężeniami tlenków azotu.



	Narażenie na składowe zanieczyszczenia powietrza, takie jak związki z grupy WWA, pewne związki z grupy PCDD/F (dioksyny), pył zawieszony (sadza), czy spaliny silników Diesla, wiązane jest przez niektórych autorów z podwyższonym ryzykiem występowania chorób nowotworowych innych niż wymienione powyżej<ref> Clapp, Richard W., Molly M. Jacobs, Edward L. Loechler. Environmental and occupational causes of cancer: new evidence 2005–2007. Reviews on environmental health 23.1 (2008): 1–38, http://www.degruyter.com/view/j/reveh.2008.23.1/reveh.2008.23.1.1/reveh.2008.23.1.1.xml		Narażenie na składowe zanieczyszczenia powietrza, takie jak związki z grupy WWA, pewne związki z grupy PCDD/F (dioksyny), pył zawieszony (sadza), czy spaliny silników Diesla, wiązane jest przez niektórych autorów z podwyższonym ryzykiem występowania chorób nowotworowych innych niż wymienione powyżej<ref> Clapp, Richard W., Molly M. Jacobs, Edward L. Loechler. Environmental and occupational causes of cancer: new evidence 2005–2007. Reviews on environmental health 23.1 (2008): 1–38, http://www.degruyter.com/view/j/reveh.2008.23.1/reveh.2008.23.1.1/reveh.2008.23.1.1.xml
	</ref>.		</ref>.


	<references />		<references />

Krakowski Alarm Smogowy: /* Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO2) */

2021-10-20T10:36:38Z

Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO2)

← poprzednia wersja		Wersja z 12:36, 20 paź 2021
Linia 26:		Linia 26:


	== <span id="anchor-1"></span>~~'''~~Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO'''<sub>'''2'''</sub>''')~~'''~~ ==		== <span id="anchor-1"></span>Wartości współczynników ryzyka dla narażenia na pył i dwutlenek azotu (NO'''<sub>'''2'''</sub>''') ==


Linia 42:		Linia 42:
	W przypadku NO<sub>2</sub> RR = 1.04 (1.01, 1.08) na każde 10 µg/m<sup>3</sup>. Jak podkreślają autorzy, rakotwórcze działanie wykazuje jednak nie sam dwutlenek azotu (którego nie znajdziemy na liście czynników kancerogennych IARC<ref> International Agency for Research on Cancer: List of Classifications. Agents classified by the IARC Monographs, Volumes 1–129, https://monographs.iarc.who.int/list-of-classifications/		W przypadku NO<sub>2</sub> RR = 1.04 (1.01, 1.08) na każde 10 µg/m<sup>3</sup>. Jak podkreślają autorzy, rakotwórcze działanie wykazuje jednak nie sam dwutlenek azotu (którego nie znajdziemy na liście czynników kancerogennych IARC<ref> International Agency for Research on Cancer: List of Classifications. Agents classified by the IARC Monographs, Volumes 1–129, https://monographs.iarc.who.int/list-of-classifications/
	</ref>), lecz inne substancje wchodzące w skład zanieczyszczeń generowanych przez silniki spalinowe, a których stężenia są silnie skorelowane ze stężeniami NO<sub>2</sub>. Mogą to być np. lotne związki organiczne, bardzo drobne frakcje pyłu zawieszonego (ang. ''ultrafine particles''), czy też WWA i ich nitrowe pochodne (nitro-WWA).		</ref>), lecz inne substancje wchodzące w skład zanieczyszczeń generowanych przez silniki spalinowe, a których stężenia są silnie skorelowane ze stężeniami NO<sub>2</sub>. Mogą to być np. lotne związki organiczne, bardzo drobne frakcje pyłu zawieszonego (ang. ''ultrafine particles''), czy też WWA i ich nitrowe pochodne (nitro-WWA).



	== <span id="anchor-2"></span>Wpływ zanieczyszczeń powietrza na powstawanie różnych typów raka płuca ==		== <span id="anchor-2"></span>Wpływ zanieczyszczeń powietrza na powstawanie różnych typów raka płuca ==

Krakowski Alarm Smogowy o 10:36, 20 paź 2021

2021-10-20T10:36:20Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:36, 20 paź 2021
Linia 4:		Linia 4:

	W obu przypadkach ocena IARC potwierdziła coś, czego można się było spodziewać. W skład pyłu zawieszonego pochodzącego ze spalania paliw kopalnych i biomasy wchodzi przecież wiele substancji rakotwórczych – choćby wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i ich pochodne.		W obu przypadkach ocena IARC potwierdziła coś, czego można się było spodziewać. W skład pyłu zawieszonego pochodzącego ze spalania paliw kopalnych i biomasy wchodzi przecież wiele substancji rakotwórczych – choćby wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i ich pochodne.

	~~Spis treści~~



	= <span id="anchor"></span>Rak płuca =		= <span id="anchor"></span>Rak płuca =

Krakowski Alarm Smogowy o 10:36, 20 paź 2021

2021-10-20T10:36:12Z