Węgiel - Historia wersji

Krakowski Alarm Smogowy o 15:08, 16 lis 2021

2021-11-16T15:08:35Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:08, 16 lis 2021
Linia 1:		Linia 1:



	Spalanie węgla kamiennego<ref> W niektórych regionach Polski także węgla brunatnego. Jednak w skali całego kraju spalanie węgla brunatnego w gospodarstwach domowych jest zjawiskiem marginalnym. Dlatego przez „węgiel” rozumiemy tutaj głównie węgiel kamienny.		Spalanie węgla kamiennego<ref> W niektórych regionach Polski także węgla brunatnego. Jednak w skali całego kraju spalanie węgla brunatnego w gospodarstwach domowych jest zjawiskiem marginalnym. Dlatego przez „węgiel” rozumiemy tutaj głównie węgiel kamienny.
Linia 21:		Linia 19:

	Zarówno węgiel kamienny jak i brunatny zawierają zazwyczaj pewne ilości rtęci<ref> H. Aleksa, F. Dyduch, K. Wierzchowski, Chlor i rtęć w węglu i możliwości ich obniżenia metodami przeróbki mechanicznej. Górnictwo i Geoinżynieria 31 (2007): 35–48, http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-AGH5-0015-0001		Zarówno węgiel kamienny jak i brunatny zawierają zazwyczaj pewne ilości rtęci<ref> H. Aleksa, F. Dyduch, K. Wierzchowski, Chlor i rtęć w węglu i możliwości ich obniżenia metodami przeróbki mechanicznej. Górnictwo i Geoinżynieria 31 (2007): 35–48, http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-AGH5-0015-0001
	</ref><sup>,</sup> <ref> B. Białecka, I. Pyka, Rtęć w polskim węglu kamiennym do celów energetycznych i w produktach jego przeróbki. Katowice: Główny Instytut Górnictwa (2016),		</ref><sup>,</sup> <ref> B. Białecka, I. Pyka, Rtęć w polskim węglu kamiennym do celów energetycznych i w produktach jego przeróbki. Katowice: Główny Instytut Górnictwa (2016).
	</ref>. Zawartość związków rtęci w węglu jest mocno zróżnicowana, różne (w zależności od źródła informacji) są też dane na temat zawartości tego pierwiastka w węglach dostępnych na polskim rynku detalicznym. Jednak w trakcie spalania węgla mamy zwykle do czynienia z emisją rtęci lub jej związków w ilościach, które nie są obojętne dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Tym bardziej, że związki rtęci (a zwłaszcza jej związki organiczne) ulegają bioakumulacji.		</ref>. Zawartość związków rtęci w węglu jest mocno zróżnicowana, różne (w zależności od źródła informacji) są też dane na temat zawartości tego pierwiastka w węglach dostępnych na polskim rynku detalicznym. Jednak w trakcie spalania węgla mamy zwykle do czynienia z emisją rtęci lub jej związków w ilościach, które nie są obojętne dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Tym bardziej, że związki rtęci (a zwłaszcza jej związki organiczne) ulegają bioakumulacji.

Krakowski Alarm Smogowy o 15:05, 16 lis 2021

2021-11-16T15:05:42Z

Podgląd zmian

Krakowski Alarm Smogowy o 15:03, 16 lis 2021

2021-11-16T15:03:54Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:03, 16 lis 2021
Linia 1:		Linia 1:
	~~[[Category:Paliwa]]~~





	~~= <span id="anchor"></span>Spis treści =~~



Linia 28:		Linia 20:


	= <span id="anchor-1"></span><span id="anchor-2"></span><span id="anchor-1"></span>Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na jakość powietrza i środowisko =		= <span id="anchor"></span><span id="anchor-1"></span><span id="anchor"></span><span id="anchor-2"></span><span id="anchor"></span><span id="anchor-1"></span><span id="anchor"></span>Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na jakość powietrza i środowisko =



	== <span id="anchor-3"></span><span id="anchor-4"></span><span id="anchor-3"></span>Najważniejsze zanieczyszczenia emitowane przy spalaniu węgla ==		== <span id="anchor-3"></span><span id="anchor-4"></span><span id="anchor-3"></span><span id="anchor-5"></span><span id="anchor-3"></span><span id="anchor-4"></span><span id="anchor-3"></span>Najważniejsze zanieczyszczenia emitowane przy spalaniu węgla ==


Linia 48:		Linia 40:

	Zarówno węgiel kamienny jak i brunatny zawierają zazwyczaj pewne ilości rtęci<ref> H. Aleksa, F. Dyduch, K. Wierzchowski, Chlor i rtęć w węglu i możliwości ich obniżenia metodami przeróbki mechanicznej. Górnictwo i Geoinżynieria 31 (2007): 35–48, http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-AGH5-0015-0001		Zarówno węgiel kamienny jak i brunatny zawierają zazwyczaj pewne ilości rtęci<ref> H. Aleksa, F. Dyduch, K. Wierzchowski, Chlor i rtęć w węglu i możliwości ich obniżenia metodami przeróbki mechanicznej. Górnictwo i Geoinżynieria 31 (2007): 35–48, http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-AGH5-0015-0001
	</ref><sup>,</sup> <ref> B. Białecka, I. Pyka, Rtęć w polskim węglu kamiennym do celów energetycznych i w produktach jego przeróbki. Katowice: Główny Instytut Górnictwa (2016)		</ref><sup>,</sup> <ref> B. Białecka, I. Pyka, Rtęć w polskim węglu kamiennym do celów energetycznych i w produktach jego przeróbki. Katowice: Główny Instytut Górnictwa (2016),
	</ref>. Zawartość związków rtęci w węglu jest mocno zróżnicowana, różne (w zależności od źródła informacji) są też dane na temat zawartości tego pierwiastka w węglach dostępnych na polskim rynku detalicznym. Jednak w trakcie spalania węgla mamy zwykle do czynienia z emisją rtęci lub jej związków w ilościach, które nie są obojętne dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Tym bardziej, że związki rtęci (a zwłaszcza jej związki organiczne) ulegają bioakumulacji.		</ref>. Zawartość związków rtęci w węglu jest mocno zróżnicowana, różne (w zależności od źródła informacji) są też dane na temat zawartości tego pierwiastka w węglach dostępnych na polskim rynku detalicznym. Jednak w trakcie spalania węgla mamy zwykle do czynienia z emisją rtęci lub jej związków w ilościach, które nie są obojętne dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Tym bardziej, że związki rtęci (a zwłaszcza jej związki organiczne) ulegają bioakumulacji.

Linia 59:		Linia 51:


	== <span id="anchor-5"></span><span id="anchor-6"></span><span id="anchor-5"></span>Wpływ parametrów jakościowych węgla na emisję zanieczyszczeń. Normy jakości węgla ==		== <span id="anchor-6"></span><span id="anchor-7"></span><span id="anchor-6"></span><span id="anchor-8"></span><span id="anchor-6"></span><span id="anchor-7"></span><span id="anchor-6"></span>Wpływ parametrów jakościowych węgla na emisję zanieczyszczeń. Normy jakości węgla ==


Linia 85:		Linia 77:


	== <span id="anchor-7"></span><span id="anchor-8"></span><span id="anchor-7"></span>Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na klimat ==		== <span id="anchor-9"></span><span id="anchor-10"></span><span id="anchor-9"></span><span id="anchor-11"></span><span id="anchor-9"></span><span id="anchor-10"></span><span id="anchor-9"></span>Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na klimat ==


Linia 102:		Linia 94:
	</ref><sup>,</sup> <ref> M. Popkiewicz, A. Kardaś, Sz. Malinowski, Nauka o klimacie, Wydawnictwo Sonia Draga, Warszawa 2018.		</ref><sup>,</sup> <ref> M. Popkiewicz, A. Kardaś, Sz. Malinowski, Nauka o klimacie, Wydawnictwo Sonia Draga, Warszawa 2018.
	</ref>. Z kolei niecałkowite spalanie węgla skutkuje emisjami sadzy. Sadza obecna w atmosferze zwiększa ilość promieniowania słonecznego pochłanianego przez naszą planetę, a osiadając na powierzchni lodowców lub śniegu przyspiesza ich topnienie.		</ref>. Z kolei niecałkowite spalanie węgla skutkuje emisjami sadzy. Sadza obecna w atmosferze zwiększa ilość promieniowania słonecznego pochłanianego przez naszą planetę, a osiadając na powierzchni lodowców lub śniegu przyspiesza ich topnienie.









	<references />		<references />

Krakowski Alarm Smogowy o 12:19, 16 lis 2021

2021-11-16T12:19:43Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:19, 16 lis 2021
Linia 1:		Linia 1:
	[[Category:Paliwa]]		[[Category:Paliwa]]





			= <span id="anchor"></span>Spis treści =











			Spalanie węgla kamiennego<ref> W niektórych regionach Polski także węgla brunatnego. Jednak w skali całego kraju spalanie węgla brunatnego w gospodarstwach domowych jest zjawiskiem marginalnym. Dlatego przez „węgiel” rozumiemy tutaj głównie węgiel kamienny.
			</ref> w domowych piecach i kotłach wiąże się z emisją substancji szkodliwych dla zdrowia i gazów cieplarnianych. W przypadku starego typu urządzeń grzewczych lub złej jakości opału emisje zanieczyszczeń są zazwyczaj bardzo wysokie.



			W krajach rozwiniętych spalanie węgla w gospodarstwach domowych już od dawna jest rzadkością<ref> Russell, Armistead Ted, Combustion emissions. Air pollution and cancer 161 (2013), http://publications.iarc.fr/_publications/media/download/3692/e67ee17589f8759dc6d811c03c7b061a11827ee3.pdf#page=43
			</ref>. Wyjątkiem pozostają państwa takie jak Polska, gdzie dostępność węgla wciąż jest duża, a zdrowie obywateli i stan środowiska przez lata nie były traktowane priorytetowo. Polska odpowiada za 87% zużycia węgla w gospodarstwach domowych w Unii Europejskiej<ref> Energetyka24. Na Polskę przypada 87% węgla spalanego w gospodarstwach domowych UE (2020), https://www.energetyka24.com/na-polske-przypada-87-wegla-spalanego-w-gospodarstwach-domowych-ue
			</ref>.



			= <span id="anchor-1"></span><span id="anchor-2"></span><span id="anchor-1"></span>Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na jakość powietrza i środowisko =



			== <span id="anchor-3"></span><span id="anchor-4"></span><span id="anchor-3"></span>Najważniejsze zanieczyszczenia emitowane przy spalaniu węgla ==



			Domowe urządzenia grzewcze opalane węglem: piece i kotły centralnego ogrzewania (c.o.) są źródłem emisji pyłu zawieszonego, zawartych w pyle wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), dwutlenku azotu (NO<sub>2</sub>), dwutlenku siarki (SO<sub>2</sub>) i tlenku węgla (CO).



			Wielkość emisji tych substancji zależy zarówno od jakości opału, jak i od klasy urządzenia grzewczego. Emisja zanieczyszczeń jest dużo niższa w przypadku urządzeń nowoczesnych<ref> K. Kubica, Analiza spełnienia wymogów Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 sierpnia 2017 roku w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe, w kontekście przepisów Projektu z dnia 01.02.2018 roku, Rozporządzenie Ministra Energii w/s wymagań jakościowych dla paliw stałych.
			</ref>, ale te wymagają węgla o odpowiednio dobrych parametrach. Jednak nawet najlepsze dostępne na rynku kotły węglowe emitują zazwyczaj więcej szkodliwych substancji (w przeliczeniu na jednostkę uzyskanej energii cieplnej), niż kotły olejowe lub gazowe, nie mówiąc już o grzejnikach elektrycznych lub pompach ciepła, które lokalnie nie emitują żadnych zanieczyszczeń<ref> Projekt LIFE-IP MAŁOPOLSKA. Kalkulator emisji i kosztów ogrzewania, https://powietrze.malopolska.pl/kalkulator/
			</ref><sup>,</sup> <ref> Vaillant. Kalkulator emisji zanieczyszczeń, https://vaillant-partner.pl/kalkulatory-on-line/kalkulator-emisji-zanieczyszczen/
			</ref>.



			Zarówno węgiel kamienny jak i brunatny zawierają zazwyczaj pewne ilości rtęci<ref> H. Aleksa, F. Dyduch, K. Wierzchowski, Chlor i rtęć w węglu i możliwości ich obniżenia metodami przeróbki mechanicznej. Górnictwo i Geoinżynieria 31 (2007): 35–48, http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-AGH5-0015-0001
			</ref><sup>,</sup> <ref> B. Białecka, I. Pyka, Rtęć w polskim węglu kamiennym do celów energetycznych i w produktach jego przeróbki. Katowice: Główny Instytut Górnictwa (2016)
			</ref>. Zawartość związków rtęci w węglu jest mocno zróżnicowana, różne (w zależności od źródła informacji) są też dane na temat zawartości tego pierwiastka w węglach dostępnych na polskim rynku detalicznym. Jednak w trakcie spalania węgla mamy zwykle do czynienia z emisją rtęci lub jej związków w ilościach, które nie są obojętne dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Tym bardziej, że związki rtęci (a zwłaszcza jej związki organiczne) ulegają bioakumulacji.



			Węgiel kamienny zawiera również chlor. Z tego powodu w trakcie spalania węgla możemy mieć do czynienia z emisją żrącego i toksycznego chlorowodoru. Co więcej, od zawartości chloru w węglu może także zależeć ilość powstających w procesach spalania związków chloroorganicznych, w tym szczególnie niebezpiecznych związków z grupy dioksyn<ref> A. Grochowalski, Dioksyny w spalinach ze spalarni i w żywności, https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.baztech-article-BAT5-0015-0038
			</ref><sup>,</sup> <ref> A. Grochowalski, Ambient air concentration and emission of dioxins in Poland, Proceedings of the JRC Workshop on the Determination of Dioxins in Industrial Emissions, Brno, Czech Republic, 16–19 April 2002, https://www.tib.eu/en/search/id/TIBKAT:391308084?cHash=a0df063c1bd4916640cb2c2f26af1eb9
			</ref> (choć emisja dioksyn zależy też w dużej mierze od urządzenia grzewczego i warunków w jakich przebiega proces spalania). Substancje takie jak dioksyny emitowane są nie tylko bezpośrednio do powietrza, ale znajdują się również w popiołach pozostających po spalaniu węgla.



			== <span id="anchor-5"></span><span id="anchor-6"></span><span id="anchor-5"></span>Wpływ parametrów jakościowych węgla na emisję zanieczyszczeń. Normy jakości węgla ==



			Wpływ ogrzewania węglem na jakość powietrza zależy nie tylko od urządzenia, w którym węgiel jest spalany, ale także od jakości opału. Dlatego węgiel sprzedawany odbiorcom indywidualnym na rynku detalicznym powinien spełniać szereg wymogów. Odpowiednio wysoka powinna być jego wartość opałowa, a odpowiednio niska m.in. zawartość popiołu, wilgoci, siarki, chloru i rtęci:



			''Wymagania jakościowe dla paliw węglowych winny zawierać te parametry, które wpływają na sprawność energetyczną i emisję zanieczyszczeń, z jednoczesnym uwzględnieniem rodzaju palenisk (automatyczne – retortowe i podsuwowe, ręczne wprowadzanie paliwa do paleniska). Do tych parametrów należy zaliczyć: wartość opałową w stanie roboczym, zawartość wilgoci, popiołu, części lotnych i siarki oraz uziarnienie. Biorąc pod uwagę zagrożenie emisją dioksyn i rtęci, również zawartość chloru i rtęci winna być uwzględniona w wymaganiach jakościowych paliwa. Ważnymi parametrami, zwłaszcza dla węgla stosowanego w kotłach z automatycznym załadunkiem paliwa, są temperatury charakterystyczne popiołu (spiekania i mięknienia) oraz liczba Rogi. Węgle przeznaczone do indywidualnych instalacji wytwarzania ciepła w sektorze komunalno-bytowym powinny być produktami wzbogacania węgla surowego (koncentratami) uzyskiwanymi w zakładach przeróbki mechanicznej węgla, istniejących przy kopalniach węgla kamiennego''<ref> K. Kubica, L. Kurczabiński, K. Włodarczyk, Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego. Polska Izba Ekologii (2013), https://docplayer.pl/8437704-Polska-izba-ekologii-propozycja-wymagan-jakosciowych-dla-wegla-jako-paliwa-dla-sektora-komunalno-bytowego.html
			</ref>.



			Zarówno wartość opałowa jak i zawartość popiołu muszą być normowane ze względu na to, że mają silny wpływ na wielkość emisji pyłu:



			''Przeprowadzone badania symulacyjne wskaźnika emisji pyłu pokazują, że: – pogorszenie wartości opałowej o 1 MJ/kg powoduje zwiększenie wskaźnika emisji o około 4%, – pogorszenie zawartości popiołu o 1% powoduje zwiększenie emisji pyłu (dla wybranych parametrów obliczeniowych) od 9 do 20%. Na przykład dla węgla o wartości opałowej wynoszącej 28 MJ/kg i zawartości 5% popiołu wyliczony wskaźnik emisji pyłu wyniesie 357 g/GJ. Ze spalenia 1 tony węgla o przytaczanej zawartości popiołu powstanie 10 kg pyłów oraz 40 kg odpadów stałych''<ref> K. Stala-Szlugaj, Ocena perspektyw zapotrzebowania drobnych odbiorców węgla w Polsce. Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, 2017.
			</ref>.



			Z kolei od zawartości pierwiastkowej siarki w węglu zależy wielkość emisji dwutlenku siarki (SO<sub>2</sub>) – gazu szkodliwego dla zdrowia i powodującego zakwaszenie środowiska naturalnego.



			== <span id="anchor-7"></span><span id="anchor-8"></span><span id="anchor-7"></span>Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na klimat ==



			Ilość dwutlenku węgla (CO<sub>2</sub>) powstającego przy spalaniu węgla kamiennego w domowych urządzeniach grzewczych jest zwykle znacznie (ok. 2–3 razy) większa niż w przypadku spalania gazu ziemnego (w przeliczeniu na jednostkę uzyskanej cieplnej energii). Dokładna wartość tak liczonej emisji CO<sub>2</sub> zależy od sprawności energetycznej danego urządzenia<ref> Vaillant. Kalkulator emisji zanieczyszczeń, https://vaillant-partner.pl/kalkulatory-on-line/kalkulator-emisji-zanieczyszczen/
			</ref>.



			Dwutlenek węgla jest najważniejszym gazem cieplarnianym, ale z używaniem węgla kamiennego jako źródła energii cieplnej wiążą się też emisje innych substancji, które mają wpływ na klimat.



			W przypadku węgla kamiennego pochodzącego z kopalń głębinowych mamy też emisje metanu – najważniejszego po CO<sub>2</sub> gazu cieplarnianego<ref> Coal mines emit more methane than oil-and-gas sector, study finds, https://www.carbonbrief.org/coal-mines-emit-more-methane-than-oil-and-gas-sector-study-finds?fbclid=IwAR3tGVf1oXzB1NFlRx7sR4pq4NYe-2GwmTiQLXTfAB69DrVCq1UkuLSd7d4
			</ref> (z czasem metan utlenia się do dwutlenku węgla, więc jego wpływ na klimat maleje)<ref> Efekt cieplarniany dla średniozaawansowanych (4): Gazy cieplarniane a transport energii. Nauka o klimacie, https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/efekt-cieplarniany-dla-sredniozaawansowanych-4-gazy-cieplarniane-a-transport-energii-412/
			</ref><sup>,</sup> <ref> M. Popkiewicz, A. Kardaś, Sz. Malinowski, Nauka o klimacie, Wydawnictwo Sonia Draga, Warszawa 2018.
			</ref>. Z kolei niecałkowite spalanie węgla skutkuje emisjami sadzy. Sadza obecna w atmosferze zwiększa ilość promieniowania słonecznego pochłanianego przez naszą planetę, a osiadając na powierzchni lodowców lub śniegu przyspiesza ich topnienie.

			<references />

Krakowski Alarm Smogowy: UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „Category:Paliwa”

2021-11-16T11:11:01Z

UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „Category:Paliwa”

← poprzednia wersja		Wersja z 13:11, 16 lis 2021
Linia 1:		Linia 1:
	[[Category:Paliwa]]		[[Category:Paliwa]]
	Spalanie węgla kamiennego<ref> W niektórych regionach Polski także węgla brunatnego. Jednak w skali całego kraju spalanie węgla brunatnego w gospodarstwach domowych jest zjawiskiem marginalnym. Dlatego przez „węgiel” rozumiemy tutaj głównie węgiel kamienny.
	</ref> w domowych piecach i kotłach wiąże się z emisją substancji szkodliwych dla zdrowia i gazów cieplarnianych. W przypadku starego typu urządzeń grzewczych lub złej jakości opału emisje zanieczyszczeń są zazwyczaj bardzo wysokie.



	W krajach rozwiniętych spalanie węgla w gospodarstwach domowych już od dawna jest rzadkością<ref> Russell, Armistead Ted, Combustion emissions. Air pollution and cancer 161 (2013), http://publications.iarc.fr/_publications/media/download/3692/e67ee17589f8759dc6d811c03c7b061a11827ee3.pdf#page=43
	</ref>. Wyjątkiem pozostają państwa takie jak Polska, gdzie dostępność węgla wciąż jest duża, a zdrowie obywateli i stan środowiska przez lata nie były traktowane priorytetowo. Polska odpowiada za 87% zużycia węgla w gospodarstwach domowych w Unii Europejskiej<ref> Energetyka24. Na Polskę przypada 87% węgla spalanego w gospodarstwach domowych UE (2020), https://www.energetyka24.com/na-polske-przypada-87-wegla-spalanego-w-gospodarstwach-domowych-ue
	~~</ref>.~~



	~~'''Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na jakość powietrza i środowisko'''~~



	~~'''Najważniejsze zanieczyszczenia emitowane przy spalaniu węgla'''~~



	Domowe urządzenia grzewcze opalane węglem: piece i kotły centralnego ogrzewania (c.o.) są źródłem emisji pyłu zawieszonego, zawartych w pyle wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), dwutlenku azotu (NO<sub>2</sub>), dwutlenku siarki (SO<sub>2</sub>) i tlenku węgla (CO).



	Wielkość emisji tych substancji zależy zarówno od jakości opału, jak i od klasy urządzenia grzewczego. Emisja zanieczyszczeń jest dużo niższa w przypadku urządzeń nowoczesnych<ref> K. Kubica, Analiza spełnienia wymogów Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 sierpnia 2017 roku w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe, w kontekście przepisów Projektu z dnia 01.02.2018 roku, Rozporządzenie Ministra Energii w/s wymagań jakościowych dla paliw stałych.
	</ref>, ale te wymagają węgla o odpowiednio dobrych parametrach. Jednak nawet najlepsze dostępne na rynku kotły węglowe emitują zazwyczaj więcej szkodliwych substancji (w przeliczeniu na jednostkę uzyskanej energii cieplnej), niż kotły olejowe lub gazowe, nie mówiąc już o grzejnikach elektrycznych lub pompach ciepła, które lokalnie nie emitują żadnych zanieczyszczeń<ref> Projekt LIFE-IP MAŁOPOLSKA. Kalkulator emisji i kosztów ogrzewania, https://powietrze.malopolska.pl/kalkulator/
	~~</ref><sup>,</sup> <ref> Vaillant. Kalkulator emisji zanieczyszczeń, https://vaillant-partner.pl/kalkulatory-on-line/kalkulator-emisji-zanieczyszczen/~~
	~~</ref>.~~



	Zarówno węgiel kamienny jak i brunatny zawierają zazwyczaj pewne ilości rtęci<ref> H. Aleksa, F. Dyduch, K. Wierzchowski, Chlor i rtęć w węglu i możliwości ich obniżenia metodami przeróbki mechanicznej. Górnictwo i Geoinżynieria 31 (2007): 35–48, http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-AGH5-0015-0001
	~~</ref><sup>,</sup> <ref> B. Białecka, I. Pyka, Rtęć w polskim węglu kamiennym do celów energetycznych i w produktach jego przeróbki. Katowice: Główny Instytut Górnictwa (2016)~~
	</ref>. Zawartość związków rtęci w węglu jest mocno zróżnicowana, różne (w zależności od źródła informacji) są też dane na temat zawartości tego pierwiastka w węglach dostępnych na polskim rynku detalicznym. Jednak w trakcie spalania węgla mamy zwykle do czynienia z emisją rtęci lub jej związków w ilościach, które nie są obojętne dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Tym bardziej, że związki rtęci (a zwłaszcza jej związki organiczne) ulegają bioakumulacji.



	Węgiel kamienny zawiera również chlor. Z tego powodu w trakcie spalania węgla możemy mieć do czynienia z emisją żrącego i toksycznego chlorowodoru. Co więcej, od zawartości chloru w węglu może także zależeć ilość powstających w procesach spalania związków chloroorganicznych, w tym szczególnie niebezpiecznych związków z grupy dioksyn<ref> A. Grochowalski, Dioksyny w spalinach ze spalarni i w żywności, https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.baztech-article-BAT5-0015-0038
	</ref><sup>,</sup> <ref> A. Grochowalski, Ambient air concentration and emission of dioxins in Poland, Proceedings of the JRC Workshop on the Determination of Dioxins in Industrial Emissions, Brno, Czech Republic, 16–19 April 2002, https://www.tib.eu/en/search/id/TIBKAT:391308084?cHash=a0df063c1bd4916640cb2c2f26af1eb9
	</ref> (choć emisja dioksyn zależy też w dużej mierze od urządzenia grzewczego i warunków w jakich przebiega proces spalania). Substancje takie jak dioksyny emitowane są nie tylko bezpośrednio do powietrza, ale znajdują się również w popiołach pozostających po spalaniu węgla.



	~~Wpływ parametrów jakościowych węgla na emisję zanieczyszczeń. Normy jakości węgla~~



	Wpływ ogrzewania węglem na jakość powietrza zależy nie tylko od urządzenia, w którym węgiel jest spalany, ale także od jakości opału. Dlatego węgiel sprzedawany odbiorcom indywidualnym na rynku detalicznym powinien spełniać szereg wymogów. Odpowiednio wysoka powinna być jego wartość opałowa, a odpowiednio niska m.in. zawartość popiołu, wilgoci, siarki, chloru i rtęci:



	''Wymagania jakościowe dla paliw węglowych winny zawierać te parametry, które wpływają na sprawność energetyczną i emisję zanieczyszczeń, z jednoczesnym uwzględnieniem rodzaju palenisk (automatyczne – retortowe i podsuwowe, ręczne wprowadzanie paliwa do paleniska). Do tych parametrów należy zaliczyć: wartość opałową w stanie roboczym, zawartość wilgoci, popiołu, części lotnych i siarki oraz uziarnienie. Biorąc pod uwagę zagrożenie emisją dioksyn i rtęci, również zawartość chloru i rtęci winna być uwzględniona w wymaganiach jakościowych paliwa. Ważnymi parametrami, zwłaszcza dla węgla stosowanego w kotłach z automatycznym załadunkiem paliwa, są temperatury charakterystyczne popiołu (spiekania i mięknienia) oraz liczba Rogi. Węgle przeznaczone do indywidualnych instalacji wytwarzania ciepła w sektorze komunalno-bytowym powinny być produktami wzbogacania węgla surowego (koncentratami) uzyskiwanymi w zakładach przeróbki mechanicznej węgla, istniejących przy kopalniach węgla kamiennego''<ref> K. Kubica, L. Kurczabiński, K. Włodarczyk, Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego. Polska Izba Ekologii (2013), https://docplayer.pl/8437704-Polska-izba-ekologii-propozycja-wymagan-jakosciowych-dla-wegla-jako-paliwa-dla-sektora-komunalno-bytowego.html
	~~</ref>.~~



	~~Zarówno wartość opałowa jak i zawartość popiołu muszą być normowane ze względu na to, że mają silny wpływ na wielkość emisji pyłu:~~



	''Przeprowadzone badania symulacyjne wskaźnika emisji pyłu pokazują, że: – pogorszenie wartości opałowej o 1 MJ/kg powoduje zwiększenie wskaźnika emisji o około 4%, – pogorszenie zawartości popiołu o 1% powoduje zwiększenie emisji pyłu (dla wybranych parametrów obliczeniowych) od 9 do 20%. Na przykład dla węgla o wartości opałowej wynoszącej 28 MJ/kg i zawartości 5% popiołu wyliczony wskaźnik emisji pyłu wyniesie 357 g/GJ. Ze spalenia 1 tony węgla o przytaczanej zawartości popiołu powstanie 10 kg pyłów oraz 40 kg odpadów stałych''<ref> K. Stala-Szlugaj, Ocena perspektyw zapotrzebowania drobnych odbiorców węgla w Polsce. Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, 2017.
	~~</ref>.~~



	~~Z kolei od zawartości pierwiastkowej siarki w węglu zależy wielkość emisji dwutlenku siarki (SO<sub>2</sub>) – gazu szkodliwego dla zdrowia i powodującego zakwaszenie środowiska naturalnego.~~



	~~'''Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na klimat'''~~



	Ilość dwutlenku węgla (CO<sub>2</sub>) powstającego przy spalaniu węgla kamiennego w domowych urządzeniach grzewczych jest zwykle znacznie (ok. 2–3 razy) większa niż w przypadku spalania gazu ziemnego (w przeliczeniu na jednostkę uzyskanej cieplnej energii). Dokładna wartość tak liczonej emisji CO<sub>2</sub> zależy od sprawności energetycznej danego urządzenia<ref> Vaillant. Kalkulator emisji zanieczyszczeń, https://vaillant-partner.pl/kalkulatory-on-line/kalkulator-emisji-zanieczyszczen/
	~~</ref>.~~



	Dwutlenek węgla jest najważniejszym gazem cieplarnianym, ale z używaniem węgla kamiennego jako źródła energii cieplnej wiążą się też emisje innych substancji, które mają wpływ na klimat.



	W przypadku węgla kamiennego pochodzącego z kopalń głębinowych mamy też emisje metanu – najważniejszego po CO<sub>2</sub> gazu cieplarnianego<ref> Coal mines emit more methane than oil-and-gas sector, study finds, https://www.carbonbrief.org/coal-mines-emit-more-methane-than-oil-and-gas-sector-study-finds?fbclid=IwAR3tGVf1oXzB1NFlRx7sR4pq4NYe-2GwmTiQLXTfAB69DrVCq1UkuLSd7d4
	</ref> (z czasem metan utlenia się do dwutlenku węgla, więc jego wpływ na klimat maleje)<ref> Efekt cieplarniany dla średniozaawansowanych (4): Gazy cieplarniane a transport energii. Nauka o klimacie, https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/efekt-cieplarniany-dla-sredniozaawansowanych-4-gazy-cieplarniane-a-transport-energii-412/
	~~</ref><sup>,</sup> <ref> M. Popkiewicz, A. Kardaś, Sz. Malinowski, Nauka o klimacie, Wydawnictwo Sonia Draga, Warszawa 2018.~~
	</ref>. Z kolei niecałkowite spalanie węgla skutkuje emisjami sadzy. Sadza obecna w atmosferze zwiększa ilość promieniowania słonecznego pochłanianego przez naszą planetę, a osiadając na powierzchni lodowców lub śniegu przyspiesza ich topnienie.

	~~<references />~~

Krakowski Alarm Smogowy o 11:06, 16 lis 2021

2021-11-16T11:06:12Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:06, 16 lis 2021
Linia 1:		Linia 1:
	~~''Strona w budowie''~~
	[[Category:Paliwa]]		[[Category:Paliwa]]
			Spalanie węgla kamiennego<ref> W niektórych regionach Polski także węgla brunatnego. Jednak w skali całego kraju spalanie węgla brunatnego w gospodarstwach domowych jest zjawiskiem marginalnym. Dlatego przez „węgiel” rozumiemy tutaj głównie węgiel kamienny.
			</ref> w domowych piecach i kotłach wiąże się z emisją substancji szkodliwych dla zdrowia i gazów cieplarnianych. W przypadku starego typu urządzeń grzewczych lub złej jakości opału emisje zanieczyszczeń są zazwyczaj bardzo wysokie.



			W krajach rozwiniętych spalanie węgla w gospodarstwach domowych już od dawna jest rzadkością<ref> Russell, Armistead Ted, Combustion emissions. Air pollution and cancer 161 (2013), http://publications.iarc.fr/_publications/media/download/3692/e67ee17589f8759dc6d811c03c7b061a11827ee3.pdf#page=43
			</ref>. Wyjątkiem pozostają państwa takie jak Polska, gdzie dostępność węgla wciąż jest duża, a zdrowie obywateli i stan środowiska przez lata nie były traktowane priorytetowo. Polska odpowiada za 87% zużycia węgla w gospodarstwach domowych w Unii Europejskiej<ref> Energetyka24. Na Polskę przypada 87% węgla spalanego w gospodarstwach domowych UE (2020), https://www.energetyka24.com/na-polske-przypada-87-wegla-spalanego-w-gospodarstwach-domowych-ue
			</ref>.



			'''Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na jakość powietrza i środowisko'''



			'''Najważniejsze zanieczyszczenia emitowane przy spalaniu węgla'''



			Domowe urządzenia grzewcze opalane węglem: piece i kotły centralnego ogrzewania (c.o.) są źródłem emisji pyłu zawieszonego, zawartych w pyle wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), dwutlenku azotu (NO<sub>2</sub>), dwutlenku siarki (SO<sub>2</sub>) i tlenku węgla (CO).



			Wielkość emisji tych substancji zależy zarówno od jakości opału, jak i od klasy urządzenia grzewczego. Emisja zanieczyszczeń jest dużo niższa w przypadku urządzeń nowoczesnych<ref> K. Kubica, Analiza spełnienia wymogów Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 sierpnia 2017 roku w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe, w kontekście przepisów Projektu z dnia 01.02.2018 roku, Rozporządzenie Ministra Energii w/s wymagań jakościowych dla paliw stałych.
			</ref>, ale te wymagają węgla o odpowiednio dobrych parametrach. Jednak nawet najlepsze dostępne na rynku kotły węglowe emitują zazwyczaj więcej szkodliwych substancji (w przeliczeniu na jednostkę uzyskanej energii cieplnej), niż kotły olejowe lub gazowe, nie mówiąc już o grzejnikach elektrycznych lub pompach ciepła, które lokalnie nie emitują żadnych zanieczyszczeń<ref> Projekt LIFE-IP MAŁOPOLSKA. Kalkulator emisji i kosztów ogrzewania, https://powietrze.malopolska.pl/kalkulator/
			</ref><sup>,</sup> <ref> Vaillant. Kalkulator emisji zanieczyszczeń, https://vaillant-partner.pl/kalkulatory-on-line/kalkulator-emisji-zanieczyszczen/
			</ref>.



			Zarówno węgiel kamienny jak i brunatny zawierają zazwyczaj pewne ilości rtęci<ref> H. Aleksa, F. Dyduch, K. Wierzchowski, Chlor i rtęć w węglu i możliwości ich obniżenia metodami przeróbki mechanicznej. Górnictwo i Geoinżynieria 31 (2007): 35–48, http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-AGH5-0015-0001
			</ref><sup>,</sup> <ref> B. Białecka, I. Pyka, Rtęć w polskim węglu kamiennym do celów energetycznych i w produktach jego przeróbki. Katowice: Główny Instytut Górnictwa (2016)
			</ref>. Zawartość związków rtęci w węglu jest mocno zróżnicowana, różne (w zależności od źródła informacji) są też dane na temat zawartości tego pierwiastka w węglach dostępnych na polskim rynku detalicznym. Jednak w trakcie spalania węgla mamy zwykle do czynienia z emisją rtęci lub jej związków w ilościach, które nie są obojętne dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Tym bardziej, że związki rtęci (a zwłaszcza jej związki organiczne) ulegają bioakumulacji.



			Węgiel kamienny zawiera również chlor. Z tego powodu w trakcie spalania węgla możemy mieć do czynienia z emisją żrącego i toksycznego chlorowodoru. Co więcej, od zawartości chloru w węglu może także zależeć ilość powstających w procesach spalania związków chloroorganicznych, w tym szczególnie niebezpiecznych związków z grupy dioksyn<ref> A. Grochowalski, Dioksyny w spalinach ze spalarni i w żywności, https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.baztech-article-BAT5-0015-0038
			</ref><sup>,</sup> <ref> A. Grochowalski, Ambient air concentration and emission of dioxins in Poland, Proceedings of the JRC Workshop on the Determination of Dioxins in Industrial Emissions, Brno, Czech Republic, 16–19 April 2002, https://www.tib.eu/en/search/id/TIBKAT:391308084?cHash=a0df063c1bd4916640cb2c2f26af1eb9
			</ref> (choć emisja dioksyn zależy też w dużej mierze od urządzenia grzewczego i warunków w jakich przebiega proces spalania). Substancje takie jak dioksyny emitowane są nie tylko bezpośrednio do powietrza, ale znajdują się również w popiołach pozostających po spalaniu węgla.



			Wpływ parametrów jakościowych węgla na emisję zanieczyszczeń. Normy jakości węgla



			Wpływ ogrzewania węglem na jakość powietrza zależy nie tylko od urządzenia, w którym węgiel jest spalany, ale także od jakości opału. Dlatego węgiel sprzedawany odbiorcom indywidualnym na rynku detalicznym powinien spełniać szereg wymogów. Odpowiednio wysoka powinna być jego wartość opałowa, a odpowiednio niska m.in. zawartość popiołu, wilgoci, siarki, chloru i rtęci:



			''Wymagania jakościowe dla paliw węglowych winny zawierać te parametry, które wpływają na sprawność energetyczną i emisję zanieczyszczeń, z jednoczesnym uwzględnieniem rodzaju palenisk (automatyczne – retortowe i podsuwowe, ręczne wprowadzanie paliwa do paleniska). Do tych parametrów należy zaliczyć: wartość opałową w stanie roboczym, zawartość wilgoci, popiołu, części lotnych i siarki oraz uziarnienie. Biorąc pod uwagę zagrożenie emisją dioksyn i rtęci, również zawartość chloru i rtęci winna być uwzględniona w wymaganiach jakościowych paliwa. Ważnymi parametrami, zwłaszcza dla węgla stosowanego w kotłach z automatycznym załadunkiem paliwa, są temperatury charakterystyczne popiołu (spiekania i mięknienia) oraz liczba Rogi. Węgle przeznaczone do indywidualnych instalacji wytwarzania ciepła w sektorze komunalno-bytowym powinny być produktami wzbogacania węgla surowego (koncentratami) uzyskiwanymi w zakładach przeróbki mechanicznej węgla, istniejących przy kopalniach węgla kamiennego''<ref> K. Kubica, L. Kurczabiński, K. Włodarczyk, Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego. Polska Izba Ekologii (2013), https://docplayer.pl/8437704-Polska-izba-ekologii-propozycja-wymagan-jakosciowych-dla-wegla-jako-paliwa-dla-sektora-komunalno-bytowego.html
			</ref>.



			Zarówno wartość opałowa jak i zawartość popiołu muszą być normowane ze względu na to, że mają silny wpływ na wielkość emisji pyłu:



			''Przeprowadzone badania symulacyjne wskaźnika emisji pyłu pokazują, że: – pogorszenie wartości opałowej o 1 MJ/kg powoduje zwiększenie wskaźnika emisji o około 4%, – pogorszenie zawartości popiołu o 1% powoduje zwiększenie emisji pyłu (dla wybranych parametrów obliczeniowych) od 9 do 20%. Na przykład dla węgla o wartości opałowej wynoszącej 28 MJ/kg i zawartości 5% popiołu wyliczony wskaźnik emisji pyłu wyniesie 357 g/GJ. Ze spalenia 1 tony węgla o przytaczanej zawartości popiołu powstanie 10 kg pyłów oraz 40 kg odpadów stałych''<ref> K. Stala-Szlugaj, Ocena perspektyw zapotrzebowania drobnych odbiorców węgla w Polsce. Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, 2017.
			</ref>.



			Z kolei od zawartości pierwiastkowej siarki w węglu zależy wielkość emisji dwutlenku siarki (SO<sub>2</sub>) – gazu szkodliwego dla zdrowia i powodującego zakwaszenie środowiska naturalnego.



			'''Wpływ spalania węgla w gospodarstwach domowych na klimat'''



			Ilość dwutlenku węgla (CO<sub>2</sub>) powstającego przy spalaniu węgla kamiennego w domowych urządzeniach grzewczych jest zwykle znacznie (ok. 2–3 razy) większa niż w przypadku spalania gazu ziemnego (w przeliczeniu na jednostkę uzyskanej cieplnej energii). Dokładna wartość tak liczonej emisji CO<sub>2</sub> zależy od sprawności energetycznej danego urządzenia<ref> Vaillant. Kalkulator emisji zanieczyszczeń, https://vaillant-partner.pl/kalkulatory-on-line/kalkulator-emisji-zanieczyszczen/
			</ref>.



			Dwutlenek węgla jest najważniejszym gazem cieplarnianym, ale z używaniem węgla kamiennego jako źródła energii cieplnej wiążą się też emisje innych substancji, które mają wpływ na klimat.



			W przypadku węgla kamiennego pochodzącego z kopalń głębinowych mamy też emisje metanu – najważniejszego po CO<sub>2</sub> gazu cieplarnianego<ref> Coal mines emit more methane than oil-and-gas sector, study finds, https://www.carbonbrief.org/coal-mines-emit-more-methane-than-oil-and-gas-sector-study-finds?fbclid=IwAR3tGVf1oXzB1NFlRx7sR4pq4NYe-2GwmTiQLXTfAB69DrVCq1UkuLSd7d4
			</ref> (z czasem metan utlenia się do dwutlenku węgla, więc jego wpływ na klimat maleje)<ref> Efekt cieplarniany dla średniozaawansowanych (4): Gazy cieplarniane a transport energii. Nauka o klimacie, https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/efekt-cieplarniany-dla-sredniozaawansowanych-4-gazy-cieplarniane-a-transport-energii-412/
			</ref><sup>,</sup> <ref> M. Popkiewicz, A. Kardaś, Sz. Malinowski, Nauka o klimacie, Wydawnictwo Sonia Draga, Warszawa 2018.
			</ref>. Z kolei niecałkowite spalanie węgla skutkuje emisjami sadzy. Sadza obecna w atmosferze zwiększa ilość promieniowania słonecznego pochłanianego przez naszą planetę, a osiadając na powierzchni lodowców lub śniegu przyspiesza ich topnienie.

			<references />

Krakowski Alarm Smogowy o 13:19, 25 maj 2021

2021-05-25T13:19:54Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:19, 25 maj 2021
Linia 1:		Linia 1:
	Strona w budowie		''Strona w budowie''
	[[Category:Paliwa]]		[[Category:Paliwa]]

Krakowski Alarm Smogowy o 06:58, 24 maj 2021

2021-05-24T06:58:30Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:58, 24 maj 2021
Linia 1:		Linia 1:
	Strona w budowie		Strona w budowie
			[[Category:Paliwa]]

Krakowski Alarm Smogowy: Utworzono nową stronę "Strona w budowie"

2021-05-21T08:17:00Z

Utworzono nową stronę "Strona w budowie"

Nowa strona

Strona w budowie