Ozon - Historia wersji

Krakowski Alarm Smogowy: /* Zanieczyszczenie ozonem w Polsce */

2021-05-25T12:36:17Z

Zanieczyszczenie ozonem w Polsce

← poprzednia wersja		Wersja z 14:36, 25 maj 2021
Linia 52:		Linia 52:

	Roczna ocena jakości powietrza<ref>Raport za rok 2019 dostępny na stronie GIOŚ: [https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301 https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301]		Roczna ocena jakości powietrza<ref>Raport za rok 2019 dostępny na stronie GIOŚ: [https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301 https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301]
	</ref> wykonywana jest w odniesieniu do ozonu ze względu na ochronę zdrowia ludzi i ochronę roślin. Podstawę oceny za 2019 rok, wykonanej w roku 2020, stanowiły kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (z późniejszymi zmianami)<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031 ''http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031'']. Dla wszystkich zanieczyszczeń są one zgodne z kryteriami określonymi w dyrektywach 2008/50/WE (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy [źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32008L0050&from=PL]) i 2004/107/WE (Dyrektywa 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu [źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32004L0107&from=PL]).		</ref> wykonywana jest w odniesieniu do ozonu ze względu na ochronę zdrowia ludzi i ochronę roślin. Podstawę oceny za 2019 rok, wykonanej w roku 2020, stanowiły kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (z późniejszymi zmianami)<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031 http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031]. Dla wszystkich zanieczyszczeń są one zgodne z kryteriami określonymi w dyrektywach 2008/50/WE (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy [źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32008L0050&from=PL]) i 2004/107/WE (Dyrektywa 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu [źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32004L0107&from=PL]).
	</ref>. Zasadniczy podział stref, w których dokonuje się oceny, to klasy A i C. W klasie A poziom stężeń zanieczyszczenia nie przekracza poziomu dopuszczalnego, a w klasie C jest powyżej tego poziomu.		</ref>. Zasadniczy podział stref, w których dokonuje się oceny, to klasy A i C. W klasie A poziom stężeń zanieczyszczenia nie przekracza poziomu dopuszczalnego, a w klasie C jest powyżej tego poziomu.

Krakowski Alarm Smogowy: /* Wpływ na zdrowie */

2021-05-25T12:29:42Z

Wpływ na zdrowie

← poprzednia wersja		Wersja z 14:29, 25 maj 2021
Linia 88:		Linia 88:
	Ozon przyspiesza proces starzenia się komórek skóry i ma właściwości rakotwórcze. Jego podwyższone stężenie może również wywołać zaburzenia funkcji układu oddechowego. Pierwszymi objawami podrażnienia ozonem są kaszel, drapanie w gardle, ból głowy oraz senność. Jest szczególnie groźny dla osób starszych, małych dzieci oraz chorych na astmę<ref>[https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html]		Ozon przyspiesza proces starzenia się komórek skóry i ma właściwości rakotwórcze. Jego podwyższone stężenie może również wywołać zaburzenia funkcji układu oddechowego. Pierwszymi objawami podrażnienia ozonem są kaszel, drapanie w gardle, ból głowy oraz senność. Jest szczególnie groźny dla osób starszych, małych dzieci oraz chorych na astmę<ref>[https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html]
	</ref>. Podwyższone stężenie ozonu w powietrzu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu czy chorób dróg oddechowych, w tym nasilenia objawów astmy oraz zmniejszenia wydolności płuc<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]		</ref>. Podwyższone stężenie ozonu w powietrzu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu czy chorób dróg oddechowych, w tym nasilenia objawów astmy oraz zmniejszenia wydolności płuc<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]
	</ref>. Obecnie dysponujemy już mocnymi dowodami na to, że narażenie na zanieczyszczenia powietrza takie jak ozon wiąże się z większym prawdopodobieństwem nasilenia objawów astmy, a także z większą ilością przyjmowanych leków oraz większą liczbą pobytów w szpitalu. Wpływ ozonu troposferycznego na zaostrzenia astmy badano w wielu pracach, m.in. badania z Paryża<ref>Just, J., et al. Short-term health effects of particulate and photochemical air pollution in asthmatic children. European Respiratory Journal 20.4: 899–906 (2002), [https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short]		</ref>. Obecnie dysponujemy już mocnymi dowodami na to, że narażenie na zanieczyszczenia powietrza takie jak ozon wiąże się z większym prawdopodobieństwem nasilenia objawów astmy, a także z większą ilością przyjmowanych leków oraz większą liczbą pobytów w szpitalu. Wpływ ozonu troposferycznego na zaostrzenia astmy badano w wielu pracach, m.in. badania z Paryża<ref>Just, J., et al. ''Short-term health effects of particulate and photochemical air pollution in asthmatic children''. European Respiratory Journal 20.4: 899–906 (2002), [https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short]
	</ref> pokazały, że nawet jeśli stężenia zanieczyszczeń spełniają obowiązujące w Europie normy, to wciąż mają mierzalny wpływ na zdrowie w przypadku dzieci astmatycznych. Z kolei badania prowadzone w stanie Nowy Jork<ref>Lin, Shao, et al. Chronic exposure to ambient ozone and asthma hospital admissions among children. Environmental Health Perspectives, 116.12: 1725 (2008), [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/]		</ref> pokazały, że nawet jeśli stężenia zanieczyszczeń spełniają obowiązujące w Europie normy, to wciąż mają mierzalny wpływ na zdrowie w przypadku dzieci astmatycznych. Z kolei badania prowadzone w stanie Nowy Jork<ref>Lin, Shao, et al. ''Chronic exposure to ambient ozone and asthma hospital admissions among children''. Environmental Health Perspectives, 116.12: 1725 (2008), [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/]
	</ref> pokazały związek między różnymi miarami przewlekłego narażenia na ozon troposferyczny w miejscu zamieszkania, a liczbą związanych z zaostrzeniami astmy przyjęć do szpitali<ref>J. Jędrak, E. Konduracka, A. Badyda, P. Dąbrowiecki, Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, wyd. KAS, [https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf]		</ref> pokazały związek między różnymi miarami przewlekłego narażenia na ozon troposferyczny w miejscu zamieszkania, a liczbą związanych z zaostrzeniami astmy przyjęć do szpitali<ref>J. Jędrak, E. Konduracka, A. Badyda, P. Dąbrowiecki, ''Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie'', wyd. KAS, [https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf]
	</ref>. Organizm człowieka broni się przed przedostającym się do płuc ozonem i zmniejsza ilość wdychanego tlenu, co w konsekwencji może powodować nasilenie chorób układu krążenia. Ozon może powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto podwyższone stężenia ozonu niszczą roślinność oraz przyspieszają korozję materiałów<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]		</ref>. Organizm człowieka broni się przed przedostającym się do płuc ozonem i zmniejsza ilość wdychanego tlenu, co w konsekwencji może powodować nasilenie chorób układu krążenia. Ozon może powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto podwyższone stężenia ozonu niszczą roślinność oraz przyspieszają korozję materiałów<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]
	</ref>.		</ref>.

Krakowski Alarm Smogowy: /* Wpływ na zdrowie */

2021-05-25T12:26:44Z

Wpływ na zdrowie

← poprzednia wersja		Wersja z 14:26, 25 maj 2021
Linia 88:		Linia 88:
	Ozon przyspiesza proces starzenia się komórek skóry i ma właściwości rakotwórcze. Jego podwyższone stężenie może również wywołać zaburzenia funkcji układu oddechowego. Pierwszymi objawami podrażnienia ozonem są kaszel, drapanie w gardle, ból głowy oraz senność. Jest szczególnie groźny dla osób starszych, małych dzieci oraz chorych na astmę<ref>[https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html]		Ozon przyspiesza proces starzenia się komórek skóry i ma właściwości rakotwórcze. Jego podwyższone stężenie może również wywołać zaburzenia funkcji układu oddechowego. Pierwszymi objawami podrażnienia ozonem są kaszel, drapanie w gardle, ból głowy oraz senność. Jest szczególnie groźny dla osób starszych, małych dzieci oraz chorych na astmę<ref>[https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html]
	</ref>. Podwyższone stężenie ozonu w powietrzu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu czy chorób dróg oddechowych, w tym nasilenia objawów astmy oraz zmniejszenia wydolności płuc<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]		</ref>. Podwyższone stężenie ozonu w powietrzu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu czy chorób dróg oddechowych, w tym nasilenia objawów astmy oraz zmniejszenia wydolności płuc<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]
	</ref>. Obecnie dysponujemy już mocnymi dowodami na to, że narażenie na zanieczyszczenia powietrza takie jak ozon wiąże się z większym prawdopodobieństwem nasilenia objawów astmy, a także z większą ilością przyjmowanych leków oraz większą liczbą pobytów w szpitalu. Wpływ ozonu troposferycznego na zaostrzenia astmy badano w wielu pracach, m.in. badania z Paryża<ref>Just, J., et al. ''Short-term health effects of particulate and photochemical air pollution in asthmatic children''. European Respiratory Journal 20.4: 899–906 (2002), [https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short]		</ref>. Obecnie dysponujemy już mocnymi dowodami na to, że narażenie na zanieczyszczenia powietrza takie jak ozon wiąże się z większym prawdopodobieństwem nasilenia objawów astmy, a także z większą ilością przyjmowanych leków oraz większą liczbą pobytów w szpitalu. Wpływ ozonu troposferycznego na zaostrzenia astmy badano w wielu pracach, m.in. badania z Paryża<ref>Just, J., et al. Short-term health effects of particulate and photochemical air pollution in asthmatic children. European Respiratory Journal 20.4: 899–906 (2002), [https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short]
	</ref> pokazały, że nawet jeśli stężenia zanieczyszczeń spełniają obowiązujące w Europie normy, to wciąż mają mierzalny wpływ na zdrowie w przypadku dzieci astmatycznych. Z kolei badania prowadzone w stanie Nowy Jork<ref>Lin, Shao, et al. ''Chronic exposure to ambient ozone and asthma hospital admissions among children''. Environmental Health Perspectives, 116.12: 1725 (2008), [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/]		</ref> pokazały, że nawet jeśli stężenia zanieczyszczeń spełniają obowiązujące w Europie normy, to wciąż mają mierzalny wpływ na zdrowie w przypadku dzieci astmatycznych. Z kolei badania prowadzone w stanie Nowy Jork<ref>Lin, Shao, et al. Chronic exposure to ambient ozone and asthma hospital admissions among children. Environmental Health Perspectives, 116.12: 1725 (2008), [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/]
	</ref> pokazały związek między różnymi miarami przewlekłego narażenia na ozon troposferyczny w miejscu zamieszkania, a liczbą związanych z zaostrzeniami astmy przyjęć do szpitali<ref>J. Jędrak, E. Konduracka, A. Badyda, P. Dąbrowiecki, Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, wyd. KAS, [https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf ''https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf'']		</ref> pokazały związek między różnymi miarami przewlekłego narażenia na ozon troposferyczny w miejscu zamieszkania, a liczbą związanych z zaostrzeniami astmy przyjęć do szpitali<ref>J. Jędrak, E. Konduracka, A. Badyda, P. Dąbrowiecki, Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, wyd. KAS, [https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf]
	</ref>. Organizm człowieka broni się przed przedostającym się do płuc ozonem i zmniejsza ilość wdychanego tlenu, co w konsekwencji może powodować nasilenie chorób układu krążenia. Ozon może powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto podwyższone stężenia ozonu niszczą roślinność oraz przyspieszają korozję materiałów<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]		</ref>. Organizm człowieka broni się przed przedostającym się do płuc ozonem i zmniejsza ilość wdychanego tlenu, co w konsekwencji może powodować nasilenie chorób układu krążenia. Ozon może powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto podwyższone stężenia ozonu niszczą roślinność oraz przyspieszają korozję materiałów<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]
	</ref>.		</ref>.

Krakowski Alarm Smogowy o 12:25, 25 maj 2021

2021-05-25T12:25:33Z

Krakowski Alarm Smogowy: /* Wpływ na zdrowie */

2021-05-25T11:28:54Z

Wpływ na zdrowie

← poprzednia wersja		Wersja z 13:28, 25 maj 2021
Linia 93:		Linia 93:
	</ref>. Organizm człowieka broni się przed przedostającym się do płuc ozonem i zmniejsza ilość wdychanego tlenu, co w konsekwencji może powodować nasilenie chorób układu krążenia. Ozon może powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto podwyższone stężenia ozonu niszczą roślinność oraz przyspieszają korozję materiałów<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly ''https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly'']		</ref>. Organizm człowieka broni się przed przedostającym się do płuc ozonem i zmniejsza ilość wdychanego tlenu, co w konsekwencji może powodować nasilenie chorób układu krążenia. Ozon może powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto podwyższone stężenia ozonu niszczą roślinność oraz przyspieszają korozję materiałów<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly ''https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly'']
	</ref>.		</ref>.


	<references />		<references />

Krakowski Alarm Smogowy: /* Rankingi */

2021-05-25T11:28:45Z

Rankingi

← poprzednia wersja		Wersja z 13:28, 25 maj 2021
Linia 75:		Linia 75:
	</ref> krajów znalazło się 36 państw europejskich. 20 państw członkowskich i 5 innych krajów zarejestrowało stężenia powyżej wartości docelowej O<sub>3</sub> ponad 25 razy w 2018 roku W sumie 41% (895) wszystkich zgłoszonych stacji O<sub>3</sub>, z minimalnym zakresem danych wynoszącym 75%, wykazało stężenia powyżej wartości docelowej dla ochrony zdrowia ludzi w 2018 roku. Ponadto tylko 13% (296) wszystkich stacji zrealizowało cel długoterminowy. Ogółem 85% stacji o wartościach powyżej celu długoterminowego stanowiły stacje tła. W sumie 4% (81) wszystkich stacji i tylko 7 z 560 wiejskich stacji tła zgłoszonych w 2018 roku miało wartości poniżej wartości WHO AQG dla O<sub>3</sub> (8-godzinna średnia 100 μg/m<sup>3</sup>), ustalonej dla ochrony zdrowia. Wartość średnia w Polsce nie przekroczyła poziomu dopuszczalnego i na tle porównywanych krajów znalazła się mniej więcej pośrodku rankingu.		</ref> krajów znalazło się 36 państw europejskich. 20 państw członkowskich i 5 innych krajów zarejestrowało stężenia powyżej wartości docelowej O<sub>3</sub> ponad 25 razy w 2018 roku W sumie 41% (895) wszystkich zgłoszonych stacji O<sub>3</sub>, z minimalnym zakresem danych wynoszącym 75%, wykazało stężenia powyżej wartości docelowej dla ochrony zdrowia ludzi w 2018 roku. Ponadto tylko 13% (296) wszystkich stacji zrealizowało cel długoterminowy. Ogółem 85% stacji o wartościach powyżej celu długoterminowego stanowiły stacje tła. W sumie 4% (81) wszystkich stacji i tylko 7 z 560 wiejskich stacji tła zgłoszonych w 2018 roku miało wartości poniżej wartości WHO AQG dla O<sub>3</sub> (8-godzinna średnia 100 μg/m<sup>3</sup>), ustalonej dla ochrony zdrowia. Wartość średnia w Polsce nie przekroczyła poziomu dopuszczalnego i na tle porównywanych krajów znalazła się mniej więcej pośrodku rankingu.

	[[~~File~~:~~media/image3~~.png\|~~604x323px~~]]		[[Plik:Rysunek 3.1 .png\|mały\|brak\|Rysunek 3. Stężenie ozonu w kontekście przekroczeń poziomu docelowego średniorocznego w 2018 r.; w nawiasie obok nazwy państwa znajduje się liczba stacji pomiarowych. Źródło: Europejska Agencja Środowiska]]

	= Wpływ na zdrowie =		= Wpływ na zdrowie =

Krakowski Alarm Smogowy: /* Zanieczyszczenie ozonem w Polsce */

2021-05-25T11:25:46Z

Zanieczyszczenie ozonem w Polsce

← poprzednia wersja		Wersja z 13:25, 25 maj 2021
Linia 65:		Linia 65:

	[[Plik:Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O3.png\|mały\|brak\|Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O3 na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom celu długoterminowego, ochrona zdrowia). Źródło danych: Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie: INFAIR, IOŚ-PIB]]		[[Plik:Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O3.png\|mały\|brak\|Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O3 na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom celu długoterminowego, ochrona zdrowia). Źródło danych: Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie: INFAIR, IOŚ-PIB]]

	''Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O<sub>3</sub> na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom celu długoterminowego, ochrona zdrowia). Źródło danych: Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie: INFAIR, IOŚ-PIB''

	= Rankingi =		= Rankingi =

Krakowski Alarm Smogowy: /* Zanieczyszczenie ozonem w Polsce */

2021-05-25T11:25:38Z

Zanieczyszczenie ozonem w Polsce

← poprzednia wersja		Wersja z 13:25, 25 maj 2021
Linia 62:		Linia 62:
	</ref>.		</ref>.

	[[~~File~~:~~media/image1~~.png\|~~377x360px~~]]		[[Plik:Rysunek 1. Klasyfikacja stref w Polsce dla O3 na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom docelowy, ochrona zdrowia). Źródło danych- Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie- INFAIR, IOŚ-PIB.png\|mały\|brak\|Rysunek 1. Klasyfikacja stref w Polsce dla O3 na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom docelowy, ochrona zdrowia). Źródło danych: Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie: INFAIR, IOŚ-PIB]]

	''Rysunek 1. Klasyfikacja stref w Polsce dla ~~O<sub>3</sub>~~ na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom ~~docelowy~~, ochrona zdrowia). Źródło danych: Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie: INFAIR, IOŚ-PIB''		[[Plik:Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O3.png\|mały\|brak\|Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O3 na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom celu długoterminowego, ochrona zdrowia). Źródło danych: Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie: INFAIR, IOŚ-PIB]]

	~~[[File:media/image2.png\|377x337px~~]]

	''Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O<sub>3</sub> na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom celu długoterminowego, ochrona zdrowia). Źródło danych: Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie: INFAIR, IOŚ-PIB''		''Rysunek 2. Klasyfikacja stref w Polsce dla O<sub>3</sub> na podstawie oceny jakości powietrza za rok 2019 (poziom celu długoterminowego, ochrona zdrowia). Źródło danych: Państwowy Monitoring Środowiska – GIOŚ, opracowanie: INFAIR, IOŚ-PIB''

Krakowski Alarm Smogowy: /* Normy */

2021-05-25T11:21:38Z

Normy

← poprzednia wersja		Wersja z 13:21, 25 maj 2021
Linia 43:		Linia 43:
	</ref>. Dla ozonu wynoszą one odpowiednio:		</ref>. Dla ozonu wynoszą one odpowiednio:

	– poziom alarmowy: 240 µg/m<sup>3</sup> dla średniej 1-godzinnej;		*poziom alarmowy: 240 µg/m<sup>3</sup> dla średniej 1-godzinnej;

	– poziom informowania: 180 µg/m<sup>3</sup> dla średniej 1-godzinnej.		*poziom informowania: 180 µg/m<sup>3</sup> dla średniej 1-godzinnej.

	Przekroczenia tych poziomów są komunikowane na stronie GIOŚ i można je sprawdzić pod adresem: [http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/warnings/ ''http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/warnings/''].		Przekroczenia tych poziomów są komunikowane na stronie GIOŚ i można je sprawdzić pod adresem: [http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/warnings/ ''http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/warnings/''].

Krakowski Alarm Smogowy: /* Normy */

2021-05-25T11:21:06Z

Normy

@@ Linia 21: / Linia 21: @@
 </ref>, obowiązują dwie wartości kryterialne związane z ochroną zdrowia ludzi. W ocenie rocznej dokonuje się odrębnej klasyfikacji stref, wyróżniając klasy A i C – w oparciu o poziom docelowy ozonu oraz klasy D1 i D2 – w oparciu o poziom celu długoterminowego.
 {| class="wikitable"
 |-
@@ Linia 34: / Linia 35: @@
 </ref> || nie dotyczy (określana jest wartość maksymalna)
 |}
 Norma stężeń O<sub>3</sub> zalecana przez Światową Organizację Zdrowia<ref>WHO Air quality guidelines for particulate matter, ozone, nitrogen dioxide and sulfur dioxide, Summary of risk assessment, 2005 [źródło: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/69477/WHO_SDE_PHE_OEH_06.02_eng.pdf].

← poprzednia wersja		Wersja z 14:25, 25 maj 2021
Linia 5:		Linia 5:
	Wiele osób kojarzy ozon przede wszystkim z chroniącą nas przed promieniowaniem ultrafioletowym warstwą ozonową i problemem „dziury ozonowej”. Tyle, że warstwa ozonowa znajduje się w stratosferze (w zależności od szerokości geograficznej od 12 do 30 km nad powierzchnią Ziemi), a nas akurat bardziej interesuje ozon występujący przy powierzchni ziemi, czyli tzw. ozon troposferyczny.		Wiele osób kojarzy ozon przede wszystkim z chroniącą nas przed promieniowaniem ultrafioletowym warstwą ozonową i problemem „dziury ozonowej”. Tyle, że warstwa ozonowa znajduje się w stratosferze (w zależności od szerokości geograficznej od 12 do 30 km nad powierzchnią Ziemi), a nas akurat bardziej interesuje ozon występujący przy powierzchni ziemi, czyli tzw. ozon troposferyczny.

	Skąd bierze się ozon w dolnych warstwach atmosfery? Część spływa ze stratosfery, ale część powstaje z innych zanieczyszczeń w reakcjach chemicznych zachodzących pod wpływem światła słonecznego. Te „inne zanieczyszczenia”, tzw. prekursory ozonu, to przede wszystkim dwutlenek azotu (NO<sub>2</sub>), tlenek węgla (CO) i metan (CH<sub>4</sub>), a także lotne związki organiczne (LZO, ang. ''volatile organic compounds'', VOCs) – na przykład niedopalone składniki benzyny czy oleju napędowego. Są to również węglowodory pochodzące ze źródeł naturalnych, choćby emitowany przez drzewa izopren<ref>[https://smoglab.pl/ozon-skad-sie-bierze-i-kiedy-jest-go-najwiecej/ ''https://smoglab.pl/ozon-skad-sie-bierze-i-kiedy-jest-go-najwiecej/'']		Skąd bierze się ozon w dolnych warstwach atmosfery? Część spływa ze stratosfery, ale część powstaje z innych zanieczyszczeń w reakcjach chemicznych zachodzących pod wpływem światła słonecznego. Te „inne zanieczyszczenia”, tzw. prekursory ozonu, to przede wszystkim dwutlenek azotu (NO<sub>2</sub>), tlenek węgla (CO) i metan (CH<sub>4</sub>), a także lotne związki organiczne (LZO, ang. ''volatile organic compounds'', VOCs) – na przykład niedopalone składniki benzyny czy oleju napędowego. Są to również węglowodory pochodzące ze źródeł naturalnych, choćby emitowany przez drzewa izopren<ref>[https://smoglab.pl/ozon-skad-sie-bierze-i-kiedy-jest-go-najwiecej/ https://smoglab.pl/ozon-skad-sie-bierze-i-kiedy-jest-go-najwiecej/]
	</ref>.		</ref>.

	= Źródła ozonu w Polsce =		= Źródła ozonu w Polsce =

	Ozon jest zanieczyszczeniem wtórnym, co oznacza, że nie jest emitowany do atmosfery, lecz tworzy się w powietrzu w wyniku reakcji tlenków azotu (NO i NO<sub>2</sub>) oraz lotnych związków organicznych (LZO) pod wpływem słońca. Związki te nazywamy prekursorami ozonu. Tlenek (NO) i dwutlenek azotu (NO<sub>2</sub>) są emitowane głównie przez transport kołowy oraz przemysł, natomiast emisja antropogeniczna lotnych związków organicznych jest związana również z procesami przemysłowymi. Duże stężenia tych substancji umożliwiają powstawanie ozonu, dlatego jego najwyższe stężenia obserwujemy na obszarach miejskich i podmiejskich<ref>[https://powietrze.uni.wroc.pl/base/t/ozon ''https://powietrze.uni.wroc.pl/base/t/ozon'']		Ozon jest zanieczyszczeniem wtórnym, co oznacza, że nie jest emitowany do atmosfery, lecz tworzy się w powietrzu w wyniku reakcji tlenków azotu (NO i NO<sub>2</sub>) oraz lotnych związków organicznych (LZO) pod wpływem słońca. Związki te nazywamy prekursorami ozonu. Tlenek (NO) i dwutlenek azotu (NO<sub>2</sub>) są emitowane głównie przez transport kołowy oraz przemysł, natomiast emisja antropogeniczna lotnych związków organicznych jest związana również z procesami przemysłowymi. Duże stężenia tych substancji umożliwiają powstawanie ozonu, dlatego jego najwyższe stężenia obserwujemy na obszarach miejskich i podmiejskich<ref>[https://powietrze.uni.wroc.pl/base/t/ozon https://powietrze.uni.wroc.pl/base/t/ozon]
	</ref>.		</ref>.

	W latach, dla których uwzględniono stężenia w ocenie jakości powietrza<ref>Raport za rok 2019 dostępny na stronie GIOŚ: [https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301 ''https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301'']		W latach, dla których uwzględniono stężenia w ocenie jakości powietrza<ref>Raport za rok 2019 dostępny na stronie GIOŚ: [https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301 https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301]
	</ref>, w okresie wiosenno-letnim występowały warunki meteorologiczne sprzyjające formowaniu się ozonu w powietrzu atmosferycznym (wysoka temperatura i duże nasłonecznienie). Stanowiło to, oprócz emisji prekursorów ozonu, zwłaszcza z sektora transportu samochodowego, główną przyczynę przekraczania poziomu docelowego, ustanowionego dla stężenia ozonu w powietrzu atmosferycznym ze względu na ochronę zdrowia ludzi. Dodatkowo znaczenie miał również napływ zanieczyszczonego powietrza (w tym prekursorów ozonu) spoza granic kraju.		</ref>, w okresie wiosenno-letnim występowały warunki meteorologiczne sprzyjające formowaniu się ozonu w powietrzu atmosferycznym (wysoka temperatura i duże nasłonecznienie). Stanowiło to, oprócz emisji prekursorów ozonu, zwłaszcza z sektora transportu samochodowego, główną przyczynę przekraczania poziomu docelowego, ustanowionego dla stężenia ozonu w powietrzu atmosferycznym ze względu na ochronę zdrowia ludzi. Dodatkowo znaczenie miał również napływ zanieczyszczonego powietrza (w tym prekursorów ozonu) spoza granic kraju.

Linia 51:		Linia 51:
	= Zanieczyszczenie ozonem w Polsce =		= Zanieczyszczenie ozonem w Polsce =

	Roczna ocena jakości powietrza<ref>Raport za rok 2019 dostępny na stronie GIOŚ: [https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301 ''https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301'']		Roczna ocena jakości powietrza<ref>Raport za rok 2019 dostępny na stronie GIOŚ: [https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301 https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1002301]
	</ref> wykonywana jest w odniesieniu do ozonu ze względu na ochronę zdrowia ludzi i ochronę roślin. Podstawę oceny za 2019 rok, wykonanej w roku 2020, stanowiły kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (z późniejszymi zmianami)<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031 ''http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031'']. Dla wszystkich zanieczyszczeń są one zgodne z kryteriami określonymi w dyrektywach 2008/50/WE (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy [źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32008L0050&from=PL]) i 2004/107/WE (Dyrektywa 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu [źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32004L0107&from=PL]).		</ref> wykonywana jest w odniesieniu do ozonu ze względu na ochronę zdrowia ludzi i ochronę roślin. Podstawę oceny za 2019 rok, wykonanej w roku 2020, stanowiły kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (z późniejszymi zmianami)<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031 ''http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031'']. Dla wszystkich zanieczyszczeń są one zgodne z kryteriami określonymi w dyrektywach 2008/50/WE (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy [źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32008L0050&from=PL]) i 2004/107/WE (Dyrektywa 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu [źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32004L0107&from=PL]).
	</ref>. Zasadniczy podział stref, w których dokonuje się oceny, to klasy A i C. W klasie A poziom stężeń zanieczyszczenia nie przekracza poziomu dopuszczalnego, a w klasie C jest powyżej tego poziomu.		</ref>. Zasadniczy podział stref, w których dokonuje się oceny, to klasy A i C. W klasie A poziom stężeń zanieczyszczenia nie przekracza poziomu dopuszczalnego, a w klasie C jest powyżej tego poziomu.
Linia 68:		Linia 68:
	= Rankingi =		= Rankingi =

	W corocznej ocenie jakości powietrza Europejskiej Agencji Środowiska<ref>[https://www.eea.europa.eu/pl ''https://www.eea.europa.eu/pl'']		W corocznej ocenie jakości powietrza Europejskiej Agencji Środowiska<ref>[https://www.eea.europa.eu/pl https://www.eea.europa.eu/pl]
	</ref> (EEA, ang. European Agency) pt. „Air quality in Europe”<ref>[https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report ''https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report'']		</ref> (EEA, ang. European Agency) pt. „Air quality in Europe”<ref>[https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report]
	</ref> („Jakość powietrza w Europie”) można znaleźć kompleksowe informacje o danych z całego kontynentu wraz z porównaniem państw między sobą.		</ref> („Jakość powietrza w Europie”) można znaleźć kompleksowe informacje o danych z całego kontynentu wraz z porównaniem państw między sobą.

	Wśród raportujących do Europejskiej Agencji Środowiska<ref>[https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report ''https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report'']		Wśród raportujących do Europejskiej Agencji Środowiska<ref>[https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report]
	</ref> krajów znalazło się 36 państw europejskich. 20 państw członkowskich i 5 innych krajów zarejestrowało stężenia powyżej wartości docelowej O<sub>3</sub> ponad 25 razy w 2018 roku W sumie 41% (895) wszystkich zgłoszonych stacji O<sub>3</sub>, z minimalnym zakresem danych wynoszącym 75%, wykazało stężenia powyżej wartości docelowej dla ochrony zdrowia ludzi w 2018 roku. Ponadto tylko 13% (296) wszystkich stacji zrealizowało cel długoterminowy. Ogółem 85% stacji o wartościach powyżej celu długoterminowego stanowiły stacje tła. W sumie 4% (81) wszystkich stacji i tylko 7 z 560 wiejskich stacji tła zgłoszonych w 2018 roku miało wartości poniżej wartości WHO AQG dla O<sub>3</sub> (8-godzinna średnia 100 μg/m<sup>3</sup>), ustalonej dla ochrony zdrowia. Wartość średnia w Polsce nie przekroczyła poziomu dopuszczalnego i na tle porównywanych krajów znalazła się mniej więcej pośrodku rankingu.		</ref> krajów znalazło się 36 państw europejskich. 20 państw członkowskich i 5 innych krajów zarejestrowało stężenia powyżej wartości docelowej O<sub>3</sub> ponad 25 razy w 2018 roku W sumie 41% (895) wszystkich zgłoszonych stacji O<sub>3</sub>, z minimalnym zakresem danych wynoszącym 75%, wykazało stężenia powyżej wartości docelowej dla ochrony zdrowia ludzi w 2018 roku. Ponadto tylko 13% (296) wszystkich stacji zrealizowało cel długoterminowy. Ogółem 85% stacji o wartościach powyżej celu długoterminowego stanowiły stacje tła. W sumie 4% (81) wszystkich stacji i tylko 7 z 560 wiejskich stacji tła zgłoszonych w 2018 roku miało wartości poniżej wartości WHO AQG dla O<sub>3</sub> (8-godzinna średnia 100 μg/m<sup>3</sup>), ustalonej dla ochrony zdrowia. Wartość średnia w Polsce nie przekroczyła poziomu dopuszczalnego i na tle porównywanych krajów znalazła się mniej więcej pośrodku rankingu.

Linia 81:		Linia 81:
	<span id="_heading=h.1t3h5sf" class="anchor"></span>		<span id="_heading=h.1t3h5sf" class="anchor"></span>

	W raporcie Europejskiej Agencji Środowiska<ref>[https://www.eea.europa.eu/pl ''https://www.eea.europa.eu/pl'']		W raporcie Europejskiej Agencji Środowiska<ref>[https://www.eea.europa.eu/pl https://www.eea.europa.eu/pl]
	</ref> (EEA, ang. European Agency) pt. „Air quality in Europe”<ref>[https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report ''https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report'']		</ref> (EEA, ang. European Agency) pt. „Air quality in Europe”<ref>[https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report]
	</ref> („Jakość powietrza w Europie”) oszacowano ilu ludzi traci przedwcześnie życie<ref>Przedwczesne zgony to takie, które mają miejsce zanim dana osoba osiągnie oczekiwany wiek. Oczekiwany wiek to zazwyczaj oczekiwana długość życia w kraju, biorąc pod uwagę płeć i wiek. Uważa się, że przedwczesnym zgonom można zapobiec, jeśli można wyeliminować ich przyczyny.		</ref> („Jakość powietrza w Europie”) oszacowano ilu ludzi traci przedwcześnie życie<ref>Przedwczesne zgony to takie, które mają miejsce zanim dana osoba osiągnie oczekiwany wiek. Oczekiwany wiek to zazwyczaj oczekiwana długość życia w kraju, biorąc pod uwagę płeć i wiek. Uważa się, że przedwczesnym zgonom można zapobiec, jeśli można wyeliminować ich przyczyny.
	</ref> z powodu zanieczyszczeń powietrza. Według tych analiz w Polsce w 2018 roku 1500 osób umarło przedwcześnie na skutek ekspozycji na ozon.		</ref> z powodu zanieczyszczeń powietrza. Według tych analiz w Polsce w 2018 roku 1500 osób umarło przedwcześnie na skutek ekspozycji na ozon.

	Ozon przyspiesza proces starzenia się komórek skóry i ma właściwości rakotwórcze. Jego podwyższone stężenie może również wywołać zaburzenia funkcji układu oddechowego. Pierwszymi objawami podrażnienia ozonem są kaszel, drapanie w gardle, ból głowy oraz senność. Jest szczególnie groźny dla osób starszych, małych dzieci oraz chorych na astmę<ref>[https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html ''https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html'']		Ozon przyspiesza proces starzenia się komórek skóry i ma właściwości rakotwórcze. Jego podwyższone stężenie może również wywołać zaburzenia funkcji układu oddechowego. Pierwszymi objawami podrażnienia ozonem są kaszel, drapanie w gardle, ból głowy oraz senność. Jest szczególnie groźny dla osób starszych, małych dzieci oraz chorych na astmę<ref>[https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html https://www.gdansk.wios.gov.pl/wios/aktualnosci/327-wplyw-ozonu-i-promieniowania-uv-na-zdrowie-czlowieka.html]
	</ref>. Podwyższone stężenie ozonu w powietrzu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu czy chorób dróg oddechowych, w tym nasilenia objawów astmy oraz zmniejszenia wydolności płuc<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly ''https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly'']		</ref>. Podwyższone stężenie ozonu w powietrzu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu czy chorób dróg oddechowych, w tym nasilenia objawów astmy oraz zmniejszenia wydolności płuc<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]
	</ref>. Obecnie dysponujemy już mocnymi dowodami na to, że narażenie na zanieczyszczenia powietrza takie jak ozon wiąże się z większym prawdopodobieństwem nasilenia objawów astmy, a także z większą ilością przyjmowanych leków oraz większą liczbą pobytów w szpitalu. Wpływ ozonu troposferycznego na zaostrzenia astmy badano w wielu pracach, m.in. badania z Paryża<ref>Just, J., et al. ''Short-term health effects of particulate and photochemical air pollution in asthmatic children''. European Respiratory Journal 20.4: 899–906 (2002), [https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short ''https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short'']		</ref>. Obecnie dysponujemy już mocnymi dowodami na to, że narażenie na zanieczyszczenia powietrza takie jak ozon wiąże się z większym prawdopodobieństwem nasilenia objawów astmy, a także z większą ilością przyjmowanych leków oraz większą liczbą pobytów w szpitalu. Wpływ ozonu troposferycznego na zaostrzenia astmy badano w wielu pracach, m.in. badania z Paryża<ref>Just, J., et al. ''Short-term health effects of particulate and photochemical air pollution in asthmatic children''. European Respiratory Journal 20.4: 899–906 (2002), [https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short https://erj.ersjournals.com/content/20/4/899.short]
	</ref> pokazały, że nawet jeśli stężenia zanieczyszczeń spełniają obowiązujące w Europie normy, to wciąż mają mierzalny wpływ na zdrowie w przypadku dzieci astmatycznych. Z kolei badania prowadzone w stanie Nowy Jork<ref>Lin, Shao, et al. ''Chronic exposure to ambient ozone and asthma hospital admissions among children''. Environmental Health Perspectives, 116.12: 1725 (2008), [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/ ''https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/'']		</ref> pokazały, że nawet jeśli stężenia zanieczyszczeń spełniają obowiązujące w Europie normy, to wciąż mają mierzalny wpływ na zdrowie w przypadku dzieci astmatycznych. Z kolei badania prowadzone w stanie Nowy Jork<ref>Lin, Shao, et al. ''Chronic exposure to ambient ozone and asthma hospital admissions among children''. Environmental Health Perspectives, 116.12: 1725 (2008), [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19079727/]
	</ref> pokazały związek między różnymi miarami przewlekłego narażenia na ozon troposferyczny w miejscu zamieszkania, a liczbą związanych z zaostrzeniami astmy przyjęć do szpitali<ref>J. Jędrak, E. Konduracka, A. Badyda, P. Dąbrowiecki, ''Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie'', wyd. KAS, [https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf ''https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf'']		</ref> pokazały związek między różnymi miarami przewlekłego narażenia na ozon troposferyczny w miejscu zamieszkania, a liczbą związanych z zaostrzeniami astmy przyjęć do szpitali<ref>J. Jędrak, E. Konduracka, A. Badyda, P. Dąbrowiecki, Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, wyd. KAS, [https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf ''https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/1346.pdf'']
	</ref>. Organizm człowieka broni się przed przedostającym się do płuc ozonem i zmniejsza ilość wdychanego tlenu, co w konsekwencji może powodować nasilenie chorób układu krążenia. Ozon może powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto podwyższone stężenia ozonu niszczą roślinność oraz przyspieszają korozję materiałów<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly ''https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly'']		</ref>. Organizm człowieka broni się przed przedostającym się do płuc ozonem i zmniejsza ilość wdychanego tlenu, co w konsekwencji może powodować nasilenie chorób układu krążenia. Ozon może powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto podwyższone stężenia ozonu niszczą roślinność oraz przyspieszają korozję materiałów<ref>[https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly https://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/344-ozon-dobry-i-zly]
	</ref>.		</ref>.


	<references />		<references />