Edytujesz Indeksy jakości powietrza (sekcja)

= Zdrowotne indeksy jakości powietrza =

Obok tradycyjnych indeksów jakości powietrza powstają bardziej specjalistyczne metody oceny jakości powietrza w oparciu o wpływ na zdrowie ludzi. Podczas wyznaczania wartości indeksów uwzględnia się istniejące udowodnione związki przyczynowo-skutkowe pomiędzy krótkoterminowym (dobowym) narażeniem na zanieczyszczenia a możliwością wystąpienia widocznych skutków zdrowotnych.

== Kanada ==

Zdrowotny Indeks Jakości Powietrza<ref>[https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/air-quality-health-index/about.html ''https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/air-quality-health-index/about.html'']
</ref> ('''''the Air Quality Health Index'', AQHI''') to skala opracowana w Kanadzie, aby pomóc zrozumieć wpływ jakości powietrza na zdrowie. Jest to narzędzie ochrony zdrowia służące do podejmowania decyzji o ograniczeniu krótkotrwałego narażenia na zanieczyszczenie powietrza poprzez dostosowanie poziomu aktywności w warunkach zwiększonego zanieczyszczenia powietrza<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Air_Quality_Health_Index_(Canada) ''https://en.wikipedia.org/wiki/Air_Quality_Health_Index_(Canada)'']
</ref>. Indeks AQHI obliczany jest na podstawie średnich 3-godzinnych stężeń:

* O<sub>3</sub>,
* NO<sub>2</sub>,
* PM<sub>2,5</sub>.

Indeks zdrowia jakości powietrza zawiera liczbę od 1 do 10+, aby wskazać poziom ryzyka zdrowotnego związanego z lokalną jakością powietrza. Czasami, gdy ilość zanieczyszczenia powietrza jest ponadnormatywnie wysoka, liczba ta może przekroczyć 10<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Air_Quality_Health_Index_(Canada)#Calculation ''https://en.wikipedia.org/wiki/Air_Quality_Health_Index_(Canada)#Calculation'']
</ref>.

[[Plik:Rysunek 8. AQHI.png|mały|brak|''Rysunek 8. Skala indeksu AQHI''<ref>Opracowanie własne na podstawie: [https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/air-quality-health-index/about.html#What_is_AQHI ''https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/air-quality-health-index/about.html#What_is_AQHI''] </ref>]]

Obliczanie wartości AQHI dla konkretnej społeczności (lokalnie) nie wymaga jedynie znajomości stężeń zanieczyszczeń środowiska. Wykorzystuje się wartości tzw. ważone populacyjnie oraz funkcje wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie (tzw. ryzyko relatywne, ''relative risk'', RR<ref>[https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/air-quality-health-index/about.html#calculated ''https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/air-quality-health-index/about.html#calculated'']
</ref>). Wynik dla kanadyjskich miast można znaleźć na stronie: [https://weather.gc.ca/airquality/pages/index_e.html ''https://weather.gc.ca/airquality/pages/index_e.html''].

== Warszawa ==

Odpowiednik kanadyjskiego indeksu powstał dla stolicy Polski. '''Warszawski Indeks Powietrza (WIP)''' jest wskaźnikiem wyrażającym przybliżony stopień zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego w czterostopniowej skali wraz z zaleceniami dla mieszkańców. Zdecydowano się na mniejszą liczbę poziomów indeksu w porównaniu do Polskiego Indeksu Jakości Powietrza (4 do 6), gdyż takie rozwiązanie jest prostsze do interpretacji dla mieszkańców. Dla poszczególnych grup mieszkańców przygotowano dwa indeksy:

* Warszawski Ogólny Indeks Powietrza (WIPo) – informowanie ogółu mieszkańców Warszawy;
* Warszawski Zdrowotny Indeks Powietrza (WIPz) – informowanie wybranych wrażliwych grup mieszkańców.

Poziomy indeksu ogólnego (WIPo) są prezentowane w dwóch kategoriach:

* mierzonych stężeń zanieczyszczeń (PM<sub>10</sub>, PM<sub>2,5</sub>, NO<sub>2</sub>);
* prognoz.

WIPz obliczany jest na podstawie wartości średnich 24-godzinnych stężeń pyłu zawieszonego PM<sub>10</sub> i PM<sub>2,5</sub>. Prezentowane są dwie prognozy WIPz:

* na dzień bieżący („dziś”);
* następny („jutro”).

Przy obliczaniu WIPz wykorzystuje się związki matematyczne między jakością powietrza a wzrostem ryzyka wystąpienia:

* symptomów astmy oskrzelowej;
* hospitalizacji z powodu zaostrzeń chorób układu oddechowego;
* hospitalizacji z powodu zaostrzeń chorób układu krążenia;
* przedwczesnego zgonu u osób starszych<ref>[https://wip.um.warszawa.pl/proper_wipInformacje.html ''https://wip.um.warszawa.pl/proper_wipInformacje.html'']</ref>.

[[Plik:Rysunek 9. Skala WIPz.png|mały|brak|''Rysunek 9. Skala WIPz''<ref>[https://wip.um.warszawa.pl/proper_wipInformacje.html ''https://wip.um.warszawa.pl/proper_wipInformacje.html''] </ref>]]

[[Plik:Rysunek 10. Prezentacja wyniku WIPz dla dzieci chorujących na astmę oskrzelową na stacji Śródmieście.png|mały|brak|''Rysunek 10. Prezentacja wyniku WIPz dla dzieci chorujących na astmę oskrzelową na stacji Śródmieście''<ref>[https://wip.um.warszawa.pl/index.html ''https://wip.um.warszawa.pl/index.html''] </ref>]]

<references />