Edytujesz Kotły na paliwa stałe (sekcja)

= Wpływ na jakość powietrza =

W wyniku spalania paliw stałych w nieefektywnych pozaklasowych kotłach grzewczych do atmosfery dostaje się duża ilość substancji szkodliwych, do których m.in. zaliczamy: tlenki węgla, siarki, azotu, a także cząstki stałe w każdej postaci. Największą uwagę przykuwa emisja pyłów. Jak wynika z badań, największy wpływ na poziom jego stężenia w powietrzu ma niska emisja<ref>Mateja K., 2020: Kotły i systemy ogrzewania w świetle aktualnych wymagań prawnych dotyczących możliwości ich stosowania, Mieszkanie i wspólnota, nr 216, Luty 2020.
</ref>. Szczególnie niebezpieczne są subfrakcje pyłu PM<sub>10</sub> i PM<sub>2,5</sub>. To właśnie w nich zawarte są metale ciężkie, jak np. kadm, ołów czy arsen. Dodatkowo na ich powierzchni znajdują się zaadsorbowane i zaasocjowane toksyny, do których zaliczyć można wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), furany oraz dioksyny<ref>Kubica K., 2007: Efektywne i przyjazne środowisku źródła ciepła – ograniczenie niskiej emisji. Poradnik, Katowice 2007
</ref>.

Według statystyk zawartych w Krajowym Programie Ochrony Powietrza (KPOP), sektor komunalno-bytowy odpowiadał za 86% emisji pyłów w strefach, gdzie w latach 2010–2014 występowały znaczne przekroczenia stężeń PM<sub>10</sub> i PM<sub>2,5</sub>.

Graniczne wartości emisji zanieczyszczeń, jakie mogą być emitowane z komina w trakcie spalania zostały określone w normie PN-EN 303-5 i Rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 1 sierpnia 2018 roku w sprawie wymagań kotłów na paliwo stałe, a także od 1 stycznia 2020 roku obowiązują wymagania określone w Rozporządzeniu Komisji Europejskiej 2015/1189 dla kotłów na paliwa stałe. Na rysunkach 2, 3 oraz 4 przedstawiono w jaki sposób zmieniały się graniczne wartości emisji dla tlenku węgla, lotnych związków organicznych oraz pyłu wraz z kolejną wyższą klasą kotła. Należy wziąć pod uwagę także fakt, że w wielu obecnie jeszcze eksploatowanych kotłach pozaklasowych emisje rzeczywiste mogą być znacznie większe od tych granicznych dla kotłów klasy 1. Należy także pamiętać, że obecnie w handlu są wyłącznie spełniające wymagania ekoprojektu.

[[Plik:Graniczna emisja tlenku węgla w zależności od klasy kotła.png|brak|mały|Rysunek 2. Graniczna emisja tlenku węgla w zależności od klasy kotła dla kotła na biopaliwo stałe o mocy cieplnej mniejszej niż 50 kW wg PN-EN 303-5:2002 i PN-EN 303-5:2012 <ref>Norma PN-EN 303-5:2012 Kotły grzewcze na paliwa stałe z ręcznym i automatycznym zasypem paliwa o mocy nominalnej do 500 kW – Terminologia, wymagania, badania i oznakowanie.
</ref>]]

[[Plik:OGC.png|mały|brak|Rysunek 3. Graniczna emisja lotnych związków organicznych w zależności od klasy kotła dla kotła na biopaliwo stałe o mocy cieplnej mniejszej niż 50 kW wg PN-EN 303-5:2002 i PN-EN 303-5:2012]]

[[Plik:Graniczne emisje pyłów.png|mały|brak|Rysunek 4. Graniczna emisja pyłu w zależności od klasy kotła dla kotła na biopaliwo stałe o mocy cieplnej mniejszej niż 50 kW wg PN-EN 303-5:2002 i PN-EN 303-5:2012]]

W tabeli 1 przedstawiono maksymalne sezonowe emisje zanieczyszczeń (liczone jako średnia ważona dla emisji przy pracy kotła z mocą nominalną i minimalną) dla kotłów spełniających wymagania ekoprojektu.

Tabela 1. Graniczne sezonowe emisje zanieczyszczeń wg rozporządzenia Komisji Europejskiej 2015/1189 dla kotłów na paliwa stałe (ecodesign)<ref>Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 roku w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe
</ref>

{|
! Zanieczyszczenie
! Ręczne podawanie paliwa [mg/m<sup>3</sup>] dla O<sub>2ref</sub> 10%
! Automatyczne podawanie paliwa [mg/m<sup>3</sup>] dla O<sub>2ref</sub> 10%
|-
| Tlenek węgla (CO)
| 700
| 500
|-
| Organiczne zanieczyszczenia gazowe (OGC)
| 30
| 20
|-
| Pył
| 60
| 40
|-
| Tlenki azotu (NO<sub>x</sub>) wyrażone jako ekwiwalent dwutlenku azotu (NO<sub>2</sub>)
| Kotły na paliwa kopalne – 350 mg/m<sup>3</sup>
|-
|

| Kotły na biomasę – 200 mg/m<sup>3</sup>
|}

Obecnie wśród kotłów na paliwa stałe dominują kotły na biopaliwa stałe. Głównie są to kotły z automatycznym podawaniem paliwa na pellety. Są to urządzenia, które wymagają niewiele uwagi w zakresie ich obsługi. Do czynności, które muszą być wykonywane co kilka dni do prawidłowego działania kotła należy zaliczyć uzupełnianie paliwa, a rzadziej usuwanie popiołu. Są także możliwości techniczne całkowitej automatyzacji pracy kotłowni na pellet z wykorzystaniem sezonowego magazynu pelletów, układu transportu pelletów z magazynu sezonowego do zasobnika przykotłowego, układu oczyszczania wymiennika i popielnika. Kotły z załadunkiem ręcznym na drewno wymagają cyklicznego dokładania paliwa do komory załadowczej, niemniej jednak gdy w instalacji zamontowany jest bufor ciepła (wszystkie obecnie dostępne kotły zasypowe powinny współpracować z tym urządzeniem), komfort eksploatacji takiego kotła jest nieporównywalnie wyższy niż dla starszych konstrukcji ze spalaniem w całej objętości złoża.

Jak przedstawiono powyżej kotły starszych generacji (klas 1, 2, 3, a przede wszystkim kotły pozaklasowe) charakteryzują się wysokimi emisjami zanieczyszczeń, a także niskimi sprawnościami cieplnymi, co przekłada się na wyższe koszty eksploatacji. Z tych względów kotły te powinny zostać zastąpione współczesnymi urządzeniami grzewczymi.


<references />