Edytujesz Tlenki azotu (sekcja)

= Normy =

<span id="_heading=h.3znysh7" class="anchor"></span>

Podstawowe wskaźniki, które można wykorzystać do oceny jakości powietrza to poziomy dopuszczalne i docelowe substancji w powietrzu wskazane w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 roku w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu<ref>Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 2020 poz. 2279) wraz z późn. Zmianami [źródło: [http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031 http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001031], [http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001931 http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001931]].
</ref>. Poziom dopuszczalny to poziom substancji, który ma być osiągnięty w określonym terminie i który po tym terminie nie powinien być przekraczany. Jest on standardem jakości powietrza. Dla dwutlenku azotu te wartości prezentują się następująco:

''Tabela 1. Kryteria będące podstawą rocznej oceny jakości powietrza za 2019 rok NO<sub>2</sub>, ochrona zdrowia''
{| class="wikitable"
|-
! Okres uśredniania stężeń !! Dopuszczalny poziom NO<sub>2</sub> w powietrzu [µg/m<sup>3</sup>] !! Dopuszczalna częstość przekroczenia dopuszczalnego poziomu w roku kalendarzowym
|-
| jedna godzina || 200 || 18 razy
|-
| rok kalendarzowy || 40 || nie dotyczy
|}

Na podstawie tej normy dokonywana jest ocena poziomów substancji w powietrzu, o której mowa w art. 89 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska<ref>Tekst jednolity: [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200001219 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200001219]
</ref>. Ocena jakości powietrza jest prowadzona wg kryteriów określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy oraz dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/107/WE z dnia 15 grudnia 2004 roku w sprawie arsenu, kadmu, niklu, rtęci i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu.

Normy stężenia NO<sub>2</sub> zalecane przez Światową Organizację Zdrowa (WHO) nie różnią się od tych przyjętych w prawie krajowym<ref>Szacunkowa wartość 0,12 ng/m<sup>3</sup> została oszacowana przy założeniu jednostkowego ryzyka WHO raka płuc dla mieszanin wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) i akceptowalnego ryzyka dodatkowego ryzyka raka w ciągu całego życia wynoszącego około 1 na 100 000, [https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/69477/WHO_SDE_PHE_OEH_06.02_eng.pdf https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/69477/WHO_SDE_PHE_OEH_06.02_eng.pdf]
</ref>.

Dodatkowo obowiązuje norma dotycząca oceny zanieczyszczenia tlenkami azotu w kontekście ochrony roślin. Poziom dopuszczalny NO<sub>X</sub> w powietrzu wynosi 30 µg/m<sup>3</sup> przy rocznym okresie uśredniania. Stężenie NO<sub>x</sub> jest obliczane jako suma stężeń NO [ppb] + NO<sub>2</sub> [ppb] wyrażona w postaci NO<sub>2</sub> w µg/m<sup>3</sup>.

Obok norm, na podstawie których dokonuje się formalnej oceny jakości powietrza, występują jeszcze poziomy alarmowe<ref>Poziom alarmowy to taki, którego nawet krótkotrwałe przekroczenie może powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi.
</ref> oraz poziomy informowania<ref>Poziom informowania jest to stężenie substancji, powyżej którego istnieje zagrożenie zdrowia ludzkiego wynikające z krótkotrwałego narażenia na działanie zanieczyszczeń wrażliwych grup ludności.
</ref>. Dla NO<sub>2</sub> wyznaczony jest poziom alarmowy i wynosi on 400 µg/m<sup>3</sup> dla średniej 1-godzinnej.

Przekroczenia tych poziomów są komunikowane na stronie GIOŚ i można je sprawdzić pod adresem: [http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/warnings/ http://powietrze.gios.gov.pl/pjp/warnings/].