Edytujesz Wpływ zanieczyszczeń powietrza na umieralność (sekcja)

= <span id="anchor-52"></span><span id="anchor-53"></span><span id="anchor-52"></span><span id="anchor-54"></span><span id="anchor-52"></span><span id="anchor-53"></span><span id="anchor-52"></span><span id="anchor-55"></span><span id="anchor-52"></span><span id="anchor-53"></span><span id="anchor-52"></span><span id="anchor-54"></span><span id="anchor-52"></span><span id="anchor-53"></span><span id="anchor-52"></span>Sytuacja w Polsce =

Ze względu na wysokie stężenia zanieczyszczeń powietrza w naszym kraju liczba zgonów przypisywanych zanieczyszczeniom jest również znaczna. Według szacunków Europejskiej Agencji Środowiska (''European Environment Agency'', EEA), w ostatnich latach z powodu zanieczyszczenia powietrza pyłem PM<sub>2,5</sub> każdego roku umierało w naszym kraju ponad 40 tys. osób.
Na przykład, w roku 2012 w Polsce narażeniu na pył zawieszony przypisywano ponad 44 tys. zgonów, 1600 zgonów narażeniu na dwutlenek azotu, a ponad 1000 wpływowi ozonu troposferycznego<ref> European Environment Agency. Air quality in Europe – 2015 report, [http://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2015 http://www.eea.europa.eu//publications/air-quality-in-europe-2015]
</ref>. W roku 2015 liczby te były bardzo podobne: narażenie na pył PM<sub>2,5</sub>, dwutlenek azotu i ozon było przyczyną odpowiednio 44 500, 1700 i 1300 przedwczesnych zgonów<ref> European Environment Agency. Air quality in Europe – 2018 report, https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2018
</ref>. Dla roku 2018 mamy z kolei takich zgonów odpowiednio 46 300, 1900 i 1500<ref> European Environment Agency. Air quality in Europe — 2020 report, [https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2020-report https://www.eea.europa.eu//publications/air-quality-in-europe-2020-report]
</ref>. Wartości dla innych lat można znaleźć w odpowiednich raportach EEA (dane dla 2019 i 2020 roku nie są jeszcze dostępne).
Szacunki EEA opierają się na założeniu istnienia wpływ pyłu zawieszonego na zdrowie przy dowolnie niskim stężeniu tej substancji w powietrzu. Założono też, że do szacowania ryzyka zgonu przy niskim (od zera do kilku µg/m<sup>3</sup>) narażeniu można używać współczynników ryzyka wyznaczonych w badaniach na kohortach narażonych na znacznie wyższe poziomy zanieczyszczeń pyłowych.
Mniejsza liczba przedwczesnych zgonów wynika z szacunków opublikowanych przez WHO we wrześniu 2016 roku. Według nich liczba zgonów przypisywanych zanieczyszczeniom pyłowym w Polsce w 2012 roku wynosiła ok. 26 tys.<ref><span id="anchor-56"></span> World Health Organization <span id="anchor-57"></span><span id="anchor-56"></span> World Health Organization (‎2016)‎. Ambient air pollution: A global assessment of exposure and burden of disease, https://apps.who.int/iris/handle/10665/250141
</ref>. W przeciwieństwie do raportu EEA, analiza WHO, choć bazująca na tych samych współczynnikach ryzyka, oceniała wpływ zanieczyszczeń pyłowych w stężeniach przekraczających 5–8 µg/m<sup>3</sup>. Uznano bowiem, że dowody na związek umieralności z niższymi stężeniami pyłów są zbyt niepewne, aby uwzględnić je w analizie. Dodatkowo, ostatnia analiza Światowej Organizacji Zdrowia jest też bardziej realistyczna o tyle, że obniżenie średnich rocznych stężeń pyłu PM<sub>2,5 </sub>poniżej 7–8 µg/m<sup>3</sup> wydaje się bardzo mało prawdopodobne.
Nawet z bardziej konserwatywnych oszacowań wciąż otrzymujemy bardzo wysoką liczbę przedwczesnych zgonów, wielokrotnie przewyższającą np. liczbę ofiar wypadków samochodowych w naszym kraju (ok. 3 tys. rocznie). Porównanie z liczbą ofiar wypadków komunikacyjnych nie jest jednak najlepsze o tyle, że w wypadkach giną ludzie w bardzo różnym wieku, a z powodu zanieczyszczeń powietrza umierają przede wszystkim osoby starsze. Inna w obu przypadkach jest więc średnia liczba utraconych lat życia.
Szacuje się, że zanieczyszczenie powietrza pyłem zawieszonym pochodzenia antropogenicznego skraca życie mieszkańców Polski od 6 do ponad 12 miesięcy<ref> Michał Krzyżanowski, Wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłami na układ krążenia i oddychania, Lek Wojskowy, 2016, 1, 17–22, https://issuu.com/medycynapraktyczna/docs/__lw_2016_01
</ref>.
Zależne od poziomu narażenia wartości współczynników ryzyka dla umieralności całkowitej (z wyszczególnieniem umieralności związanej z chorobami układu krążeniowo-oddechowego, umieralności związanej z chorobą niedokrwienną serca oraz umieralności związanej z rakiem płuca), jak i wynikające z nich liczby przedwczesnych zgonów, które można przypisać wpływowi pyłu PM<sub>2,5</sub> w jedenastu polskich aglomeracjach zostały policzone przez Badydę i wsp.<ref> Artur Badyda, James Grellier, Piotr Dąbrowiecki, Ocena obciążenia wybranymi chorobami układu oddechowego i układu sercowo-naczyniowego z powodu zanieczyszczeń powietrza w 11 polskich aglomeracjach, Lek Wojskowy, 2016, 1, 32–38, https://issuu.com/medycynapraktyczna/docs/__lw_2016_01
</ref><sup>,</sup> <ref> Badyda, Artur J., James Grellier, and Piotr Dąbrowiecki, Ambient PM2.5 Exposure and Mortality Due to Lung Cancer and Cardiopulmonary Diseases in Polish Cities. (2016): Part of the series Advances in Experimental Medicine and Biology, 1–9, http://link.springer.com/chapter/10.1007/5584_2016_55
</ref>.
W Polsce problemem są jednak nie tylko wysokie średnie roczne stężenia zanieczyszczeń pyłowych. W sezonie grzewczym w wielu miejscach w Polsce średnie godzinne stężenia pyłu zawieszonego podlegają w ciągu doby znacznym wahaniom, osiągając nieraz bardzo wysokie wartości utrzymujące się przez kilka-kilkanaście godzin. Uśrednione stężenia 24-godzinne również bywają bardzo wysokie.

<references />